IRAK BAŞBAKANI ZEYDİ’DEN KÜRT GAZETECİYE ANLAMLI YANIT: “HANGİ DİLİ KONUŞURSAN KONUŞ, SEN IRAKLISIN”
Irak Başbakanı Ali Falih ez-Zeydi’nin Berlin’deki basın toplantısında Rudaw televizyonu muhabiri Ala Şali ile yaşadığı diyalog sosyal medyada gündem oldu. Arapça konuşamadığı için özür dileyen gazeteciye Zeydi, “Hangi dili konuşursan konuş, sen Iraklısın” yanıtını verdi.
Irak[1] Başbakanı Ali Falih ez-Zeydi’nin[2] 15 Eylül 2026’da Berlin’e[3] gerçekleştirdiği ziyaret sırasında düzenlenen basın toplantısında dikkat çeken bir diyalog yaşandı. Rudaw[4] televizyonu muhabiri Ala Şali, sorusunu yöneltmeden önce Arapça konuşamadığı için özür diledi. Şali, “Beni affedin, Arapça konuşamıyorum, öğrenmeye çalışıyorum” ifadelerini kullandı.
Irak Başbakanı Zeydi ise gülümseyerek gazeteciye, “Hangi dili konuşursan konuş, sen Iraklısın” karşılığını verdi. Bu yanıt, basın toplantısında bulunanlar tarafından alkışlarla karşılandı.
Sosyal Medyada Gündem Oldu İkilinin kısa diyaloğunu gösteren görüntüler sosyal medya platformlarında hızla yayıldı. Bazı kullanıcılar Zeydi’nin gazeteciye verdiği yanıtı “profesyonel ve kendinden emin” olarak nitelendirdi. Gazetecinin Arapça[5] bilmemesi de sosyal medyada tartışma konusu oldu. Bazı kullanıcılar Şali’nin yurt dışında yaşadığına dikkat çekerek Arapçaya hakim olmamasının normal olduğunu savunurken, bazıları da gazeteciyi eleştirdi.
Irak’ta Dil ve Kimlik Tartışmaları Zeydi’nin Kürt gazeteciye verdiği yanıt, Irak’ta dil ve kimlik tartışmalarının yeniden gündemde olduğu bir döneme denk geldi. Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi’nde son dönemde belediye tarafından yapılan uygulamalarda, “Kürtçe[6] tabela” asmak şart olarak koşulmaya başlandı; asmayanlar ise ağır cezalarla karşılaştı. Erbil’de Kürtçe ibare bulunmayan işletmelerin tabelaları belediye ekipleri tarafından sökülürken, bu durum bölgede yaşayan Kürt olmayan nüfusun tepkisine yol açtı.
Toplam nüfusu 2 milyon 517 bin 500 civarında olan Erbil vilayetinde, 400 binden fazla Irak Türkü yaşıyor. Irak Anayasası Arapça ile Kürtçeyi ülkenin iki resmî dili olarak tanıyor. Irak Kürdistan Bölgesi, 2005 Anayasası kapsamında federal statüye sahip bulunuyor ve kendi parlamentosu, hükûmeti ve yerel kurumlarıyla yönetiliyor. Egemenlik alanına giren bazı temel yetkiler ise federal hükûmet tarafından yürütülüyor.
Zeydi’nin Avrupa Turu Olay, Zeydi’nin başbakanlık görevini üstlenmesinden sonraki ilk Avrupa turu kapsamında gerçekleşti. Zeydi, Fransa[7] ve Almanya’yı[8] kapsayan temaslarında Irak’ın ekonomi, güvenlik ve bölgesel işbirlikleri konularında görüşmelerde bulundu. Başbakan Zeydi’nin Berlin’deki basın toplantısında sergilediği tutum, Irak’ın farklı etnik ve dilsel topluluklarını kucaklayan bir mesaj olarak yorumlandı.
Arka Plan
Irak, farklı etnik ve dilsel grupların bir arada yaşadığı bir ülke. Kürtler, Irak’ın başlıca etnik topluluklarından birini oluşturuyor. Kürt nüfusunun önemli bölümü ülkenin kuzey ve kuzeydoğusunda, özellikle Erbil, Duhok ve Süleymaniye’yi kapsayan bölgede yaşıyor. Iraklı Kürtlerin büyük bölümü Kürtçe konuşurken, özellikle farklı toplulukların bir arada yaşadığı bölgelerde Arapça da yaygın olarak kullanılıyor. Irak Anayasası, Arapça ve Kürtçeyi ülkenin iki resmî dili olarak tanıyor. Zeydi’nin bu diyaloğu, Irak’ta farklı kimliklerin bir arada yaşamasına yönelik olumlu bir mesaj olarak değerlendirildi.
Kaynaklar: Cumhuriyeti, HAKSÖZ Haber, Vikipedi