ALMANYA’DA SEÇİM ŞOKU: BERLİN’DE SOL PARTİ BİRİNCİ, MECKLENBURG-VORPOMMERN’DE AFD ZİRVEDE
Almanya’nın Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern eyaletlerinde düzenlenen seçimlerde sandık çıkış anketleri çarpıcı sonuçlar ortaya koydu. Berlin’de Sol Parti yüzde 24,5 ile ilk sıraya yerleşirken, Mecklenburg-Vorpommern’de AfD yüzde 37 oyla birinci oldu. Başbakan Friedrich Merz, CDU’nun Mecklenburg-Vorpommern’deki oy oranını “felaket” olarak nitelendirdi.
BERLİN – Almanya’nın başkenti Berlin[1] ile Mecklenburg-Vorpommern[2] eyaletinde 20 Eylül Pazar günü düzenlenen eyalet seçimlerinde oy verme işlemi yerel saatle 18.00’de sona erdi. Alman Birinci Televizyonu ARD’nin açıkladığı sandık çıkış anketleri, ülke siyasetinde önemli değişimlere işaret ediyor.
Berlin’de Sol Parti Birinci Sırada
ARD’nin sandık çıkış anketine göre, Berlin’de eyalet başbakanlığına Elif Eralp’i aday gösteren Sol Parti, yüzde 24,5 ile ilk sıraya yerleşti. Hristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU) yüzde 20 ile ikinci sırada yer alırken, Almanya için Alternatif Partisi (AfD) yüzde 16 oy aldı. Yeşiller yüzde 15 ve Sosyal Demokrat Parti (SPD) yüzde 12’de kaldı. Sosyal Adalet ve Ekonomik Anlayış İttifakının (BSW) oy oranı yüzde 5, Hür Demokrat Partinin (FDP) yüzde 2,5 olarak ölçüldü.
Sol Parti, 2023’teki seçime göre oy oranını 12,3 puan artırırken CDU 8,2, SPD 6,4 ve Yeşiller 3,4 puan kaybetti. AfD ise oy oranını 6,9 puan artırdı.
Sandalye Dağılımı
ARD’nin ilk sandalye dağılımı projeksiyonuna göre, 159 sandalyeli eyalet meclisinde Sol Partinin 42, CDU’nun 34, AfD’nin 27, Yeşillerin 26, SPD’nin 21 ve BSW’nin 9 milletvekiliyle temsil edilmesi öngörülüyor. Bu dağılıma göre, hiçbir parti, mecliste mutlak çoğunluk için gereken 80 sandalyeye tek başına ulaşamıyor.
Eralp: “Sevgi ve Adalet, Nefrete Karşı Galip Geldi”
Berlin’deki seçimleri önde götüren Sol Parti’nin başbakan adayı Elif Eralp, ilk sonuçların açıklanmasının ardından yaptığı konuşmada partisine destek verenlere teşekkür etti. Bugünden itibaren Berlin’i hep birlikte değiştirip daha iyi bir yer haline getireceklerini ifade eden Eralp, “Şehrimizde sevgi ve adalet, nefrete karşı galip geldi ve bu mesaj tüm dünyaya yayılıyor” dedi.
Eralp, kamu yayıncısı ARD’ye yaptığı açıklamada, seçmenlerin kendisine ve Sol Parti’ye, herkesin insan onuru içinde iyi bir yaşam sürdürebileceği daha adil bir Berlin adına yeni bir sayfa açmak için görev verdiğini ifade etti. Berlin’de en büyük sosyal sorunun kira krizi olduğunu vurgulayan Eralp, seçimlerde Sol Parti’nin seçim programının kazandığını belirtti. Eralp, “Şehrimizde insanlar yeniden daha iyi bir yaşam sürebilsin diye Berlin eyaleti başbakanı olmak istiyorum” diye konuştu.
Mecklenburg-Vorpommern’de AfD Zirvede
Sandık çıkış anketine göre, Mecklenburg-Vorpommern eyaletinde AfD yüzde 37 oyla birinci, SPD yüzde 35,5 ile ikinci sırada yer aldı. Sol Partinin yüzde 7,5, CDU ve Yeşillerin yüzde 5,5’er, BSW’nin yüzde 5 ve FDP’nin yüzde 1,2 oy aldığı tahmin ediliyor.
AfD, 2021’deki seçime göre oy oranını 20,3 puan yükselişle iki kattan fazla artırırken, SPD 4,1, CDU ise 7,8 puan kaybetti. Projeksiyonlara göre, 71 sandalyeli eyalet meclisinde AfD’nin 27, SPD’nin 26, Sol Partinin 6, CDU, Yeşiller ve BSW’nin ise 4’er milletvekiliyle temsil edilmesi öngörülüyor. Bu dağılıma göre, hiçbir parti, mutlak çoğunluk için gereken 36 sandalyeye tek başına ulaşamıyor.
Merz: “Felaket”
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, partisi CDU’nun Mecklenburg-Vorpommern eyaletinde aldığı düşük oy oranını “felaket” şeklinde nitelendirdi. Sandık çıkış anketlerine göre, partisi CDU’nun Mecklenburg-Vorpommern eyaletinde yüzde 5,5 gibi düşük oy oranında kalmasını değerlendiren Merz, Mecklenburg-Vorpommern’deki seçim şokuna rağmen görevde kalacağını ve reformları sürdüreceğini söyledi.
Elif Eralp Kimdir?
Sol Parti’nin Berlin eyalet başbakan adayı Elif Eralp, halen eyalet meclisi üyesi olarak görev yapıyor. Eralp, 2017’de Sol Parti’ye girdi. Kreuzberg ilçesinde ırkçılığa karşı mücadele, göçmenlerin toplumsal katılımı, uygun fiyatlı konut ve soylulaştırmaya karşı çalışmalar yürüttü. 45 yaşındaki siyasetçi, 1980 darbesinde Türkiye’den Almanya’ya gelen bir ailenin kızı. Eralp, hukuk eğitiminin ardından özellikle göç, insan hakları, ırkçılıkla mücadele ve konut politikaları alanlarında çalışmalar yaptı. Hamburg’ta hukuk eğitimi alan Eralp, evli ve iki çocuk annesi. Eralp seçim kampanyasını sosyal konut, kiracı hakları ve kamusal hizmetler üzerine kurdu. Eralp’in en büyük vaatlerinden biri büyük konut işletmelerinin kamusal denetime alınması.
Arka Plan: Almanya’da Siyasi Dengeler ve Göçmen Kökenli Siyasetçiler
Almanya’da son yıllarda göçmen kökenli siyasetçilerin sayısı artıyor. Elif Eralp’in Berlin’de elde ettiği başarı, Türkiye kökenli siyasetçilerin Alman siyasetindeki yükselişinin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Öte yandan AfD’nin özellikle doğu eyaletlerinde artan oy oranı, Almanya’da aşırı sağın yükselişi tartışmalarını yeniden gündeme getirdi. Mecklenburg-Vorpommern’deki sonuç, AfD’nin ilk kez bir eyalette birinci parti çıkması açısından tarihi önem taşıyor.
Kaynaklar: ARD sandık çıkış anketleri, Alman Birinci Televizyonu, Reuters, AFP, dpa, Deutsche Welle, Politico Europe, BBC, Anadolu Ajansı, Vikipedi.