13 Mart 2026 tarihinde Moskova’da, Rosatom Genel Müdürü Aleksey Lihaçev (Alexey Likhachev) ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Genel Müdürü Rafael Grossi arasında önemli bir görüşme gerçekleşti. Bu buluşma, Rusya ile IAEA arasındaki düzenli istişarelerin bir parçası olarak düzenlendi ve öncelikle Zaporijya Nükleer Santrali’nin (ZNPP) güvenliği ile nükleer güvenlik konularındaki işbirliğine odaklandı.
Görüşme öncesinde, 12 Mart’ta iki isim stratejik düzeyde konuları ele aldı; nükleer silahların yayılmasının önlenmesi rejiminin güçlendirilmesi ve dünya genelinde nükleer enerjinin barışçıl kullanımı ve geliştirilmesi gibi geniş kapsamlı meseleler tartışıldı. Ancak asıl ana toplantı 13 Mart’ta interagency (kurumlar arası) danışmanlık formatında yapıldı ve Zaporijya Nükleer Santrali’nin fiziksel güvenliği ile güvenlik durumu merkeze alındı.
Lihaçev, toplantı sonrası basına yaptığı açıklamada, santralin ve yakındaki Energodar şehrinin güvenliğinin Ukrayna tarafının sürekli provokasyonları ve insansız hava araçlarıyla (İHA) hedefli saldırıları nedeniyle kalıcı bir tehdit altında olduğunu vurguladı. Son aylarda topçu atışları, drone saldırıları ve havan ateşinin arttığını belirten Lihaçev, nükleer tesislere yönelik saldırıların hiçbir koşulda kabul edilemez olduğunu ifade etti. Bu bağlamda, Rafael Grossi’nin Zaporijya çevresinde ateşkes sağlanması ve dış güç kaynağının restore edilmesi için oluşturduğu “sessizlik pencereleri” girişiminin rolünü takdir ettiğini belirtti ve Rusya’nın bu girişimi memnuniyetle karşıladığını söyledi.
Ayrıca Lihaçev, santralin yeniden çalıştırılmaya hazır olduğunu, gerekli ekipmanların hazır bulunduğunu açıkladı ve belirli koşullar altında Zaporijya’dan üretilen elektriğin Ukrayna’ya da satılabileceği yönünde tartışma yapılabileceğini ekledi. Santralin 6 gigawatt kapasitesiyle veri merkezleri gibi yeni alanlarda da kullanılabileceğini, bu konuda ABD dahil potansiyel yeni ortaklar olabileceğini dile getirdi.
Grossi ise toplantıda Zaporijya’nın fiziksel güvenliğini doğrudan ele aldıklarını doğruladı ve IAEA’nın nükleer tesislerin güvenliği konusundaki çabalarını sürdürdüğünü yansıtan açıklamalarda bulundu. Görüşmenin ardından iki taraf medya önünde birlikte poz verdi ve açıklamalar yaptı.
Bu görüşme, Zaporijya Nükleer Santrali çevresindeki askeri risklerin arttığı bir dönemde gerçekleşti ve nükleer güvenlik alanında Rusya ile IAEA arasındaki işbirliğinin devam ettiğini gösterdi.
Kaynaklar:
Rosatom resmi basın açıklaması: https://rosatom.ru/en/press-centre/news/regular-round-of-consultations-between-russia-and-the-iaea-on-the-zaporozhskaya-npp-takes-place-in-m
Reuters haberi: https://www.reuters.com/world/europe/rosatom-boss-warns-increased-military-risks-around-zaporizhzhia-nuclear-plant-2026-03-13
Reuters (öncesi görüşme): https://www.reuters.com/world/iaea-director-discusses-non-proliferation-with-head-russias-rosatom-2026-03-12
Izvestia ve diğer Rus kaynakları (Lihaçev’in açıklamaları)
Görsel Kaynak: Sputnik Türkiye