Hindistan’daki rafineriler, ABD’nin İran petrolüne yönelik yaptırımları geçici olarak gevşetmesinin ardından İran’dan petrol alımını yeniden başlatmayı planlıyor. Reuters’ın Hindistan enerji sektöründen üç kaynağa dayandırdığı habere göre, bu karar özellikle küresel arz sıkıntısının hafifletilmesi amacıyla gündeme geldi. ABD Hazine Bakanlığı, halihazırda denizde bulunan İran petrolünün belirli koşullar altında satın alınabilmesi için 30 günlük yaptırım muafiyeti tanıdığını duyurdu.
ABD Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC) tarafından açıklanan düzenlemeye göre, 20 Mart’a kadar gemilere yüklenmiş olan İran petrolü, 19 Nisan’a kadar boşaltılması şartıyla satın alınabilecek. Muafiyet, yaptırım listesinde bulunan tankerler de dahil olmak üzere tüm gemilerdeki petrolü kapsıyor. Enerji veri şirketi Kepler’in verilerine göre, İran’a ait yaklaşık 170 milyon varil ham petrol hâlihazırda denizde bekliyor. Kepler yöneticisi Emmanuel Belostrino, bu petrolün Orta Doğu’dan Çin açıklarına kadar geniş bir bölgede dağılmış tankerlerde bulunduğunu belirtti.
Singapur merkezli bir petrol tüccarı ise muafiyet kararına rağmen teslimatların hemen gerçekleşmeyeceğini, şirketlerin uyum süreçleri, idari prosedürler ve bankacılık işlemleri nedeniyle zamanlamanın gecikebileceğini ifade etti.
ABD’nin bu adımı, İran ile ABD-İsrail ittifakı arasındaki savaşın enerji piyasaları üzerindeki etkisini sınırlamaya yönelik bir hamle olarak değerlendiriliyor. Savaş öncesinde İran petrolünün en büyük alıcısı olan Çin, yaptırımlar nedeniyle bu petrolü ciddi indirimlerle satın alıyordu. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, muafiyetin Hindistan, Japonya ve Malezya gibi enerji ihtiyacı yüksek ülkelere daha fazla arz yönlendirilmesini sağlayabileceğini, aynı zamanda Çin’i piyasa fiyatı ödemeye zorlayabileceğini söyledi.
Öte yandan, Blackstone Compliance Services yöneticisi David Tannenbaum, BBC’ye yaptığı açıklamada kararı sert sözlerle eleştirerek, İran’ın petrol gelirlerinin savaş çabalarını finanse edebileceğini savundu. ABD Başkanı Donald Trump ise konuya ilişkin net bir tutum ortaya koymadı ve yalnızca “Fiyatı korumak için ne gerekiyorsa yapacağız” demekle yetindi.
ABD’nin İran petrolüne yönelik yaptırımları geçici olarak gevşetmesi, küresel enerji piyasalarında yeni bir hareketlilik yarattı. Hindistan rafinerilerinin İran petrolüne yeniden yönelmesi beklenirken, uzmanlar bu adımın fiyatlar üzerindeki etkisinin sınırlı kalabileceğini belirtiyor. Denizde bekleyen büyük miktardaki İran petrolü, muafiyet sürecinin işleyişine bağlı olarak önümüzdeki haftalarda piyasaya girebilir. Ancak hem siyasi hem de ekonomik belirsizlikler nedeniyle sürecin nasıl şekilleneceği yakından izleniyor.
Kaynaklar: Cumhuriyet, Reuters