İran ile ABD ve İsrail arasında başlayan savaşın ilk gününde, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in Tahran’daki liderlik yerleşkesine düzenlenen ortak ABD-İsrail hava saldırısında öldürülmesi, ülkenin siyasî ve askerî dengelerini derinden sarstı. İran devlet medyası, saldırıdan dakikalar önce Hamaney’in ofis kamerasına yansıyan son görüntülerini yayımlayarak ölümünü doğruladı. Bu görüntülerde Hamaney’in Kur’an okuduğu görülüyordu. Aynı saldırıda ailesinden bazı kişilerin de hayatını kaybettiği İran basını tarafından bildirildi.
Saldırının nasıl gerçekleştiğine ilişkin ayrıntılar, uluslararası basında yer alan bilgilerle netleşti. The New York Times ve Hürriyet’in aktardığına göre operasyon, CIA’in aylar süren takip faaliyetleri sonucunda elde ettiği istihbaratla şekillendi. ABD ve İsrail, Hamaney’in üst düzey yetkililerle Tahran’daki yerleşkesinde toplantıda olacağı bilgisini aldıktan sonra saldırının zamanlamasını değiştirdi ve operasyonu sabah saatlerine çekti. İsrail savaş uçaklarının uzun menzilli ve yüksek hassasiyetli mühimmatlarla gerçekleştirdiği saldırı, doğrudan liderlik kompleksini hedef aldı.
İran devlet medyası, saldırının hemen ardından ülke genelinde yas ilan ederken, Devrim Muhafızları Hürmüz Boğazı’nın kapatıldığını duyurdu ve ABD ile İsrail bağlantılı tüm gemi geçişlerinin engelleneceğini açıkladı. Bu açıklamalar, savaşın yalnızca askerî cephede değil, bölgesel ticaret ve güvenlik dengelerinde de ciddi sonuçlar doğurduğunu gösterdi.
Hamaney’in ölümünün ardından İran’ın karar alma mekanizmasının nasıl etkilendiğine dair resmi kaynaklarda doğrudan bir açıklama yer almasa da, saldırının ülkenin en üst düzey liderlik yapısında ani bir boşluk yarattığı açıktır. Uzmanlar Meclisi’nin yeni lider belirleme sürecine girmesi ve Devrim Muhafızları’nın savaş koşullarında daha görünür hale gelmesi, İran’ın yönetim mimarisinde belirgin bir güç yoğunlaşmasına işaret etmektedir.
Hamaney’in öldürülmesi, İran’ın hem iç siyasetinde hem de bölgesel stratejisinde kırılma noktası oluşturdu. ABD ve İsrail’in ortak operasyonunun yüksek doğruluklu istihbaratla yürütülmüş olması, İran’ın güvenlik yapısının zayıf noktalarını ortaya çıkardı. Saldırı sonrası İran’ın sert askerî ve siyasî tepkileri, savaşın daha geniş bir bölgesel çatışmaya dönüşme riskini artırdı. Mevcut bilgiler, İran’ın savaşın ilk gününde yaşadığı liderlik kaybına rağmen devlet mekanizmasını ayakta tutmaya çalıştığını, ancak güç dengelerinin hızla değiştiğini gösteriyor. Bu tablo, İran’ın gelecekteki siyasî yapılanmasının nasıl şekilleneceğine dair önemli ipuçları sunuyor.
Kaynaklar: DW, Haberler, Hürriyet, Kuzey Ekspres, NTV Haber, Sputnik Türkiye