MEKKE SAVUNMA İTTİFAKI’NDAN SUUDİ ARABİSTAN’A ASKERÎ KONUŞLANDIRMA KARARI: İLK GENEL SEKRETER NUMAN MAHMUD
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki Mekke Savunma İttifakı’nın Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi, Riyad’da olağanüstü toplandı. Toplantıda, kolektif savunma taahhütlerinin ivedilikle uygulanması, mutabık kalınan askerî kuvvetlerin Suudi Arabistan’a hızla konuşlandırılması ve Pakistanlı emekli Korgeneral Numan Mahmud’un ittifakın ilk Genel Sekreteri olarak atanması kararlaştırıldı. Ortak açıklamada, Mekke ve Medine’nin hedef alınması teşebbüsü en sert şekilde kınandı.
5 Ekim 2026, Riyad – Türkiye, Suudi Arabistan[1] ve Pakistan[2] arasında 7 Ağustos’ta imzalanan Mekke Savunma İttifakı’nın[3] (Ortak Savunma için Mekke Anlaşması) Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi, Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da olağanüstü bir toplantı gerçekleştirdi. Toplantıya Türkiye’den Dışişleri Bakanı Hakan Fidan[4], Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler[5] ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu[6] katıldı.
Askerî Konuşlandırma Kararı
Toplantının ardından yayımlanan ortak açıklamada, komitenin kolektif savunma taahhütlerinin uygulanmasına “ivedilikle” geçmeyi kararlaştırdığı belirtildi. Açıklamaya göre, tarafların ulusal mevzuatlarına uygun olmak kaydıyla, üzerinde mutabık kalınan askerî kuvvetler ile yeteneklerin uzlaşılan düzenlemeler çerçevesinde Suudi Arabistan’a sağlanmasına ve bunların hızla konuşlandırılmasına yönelik tedbirler alınacak. Bu adımın, tehditlerle mücadeleye yönelik hazırlık durumunu, askerî entegrasyonu ve kolektif kapasiteyi güçlendirmesi hedefleniyor.
İlk Genel Sekreter Ataması
Komite, Pakistan’dan emekli Korgeneral Numan Mahmud’u[7] üç yıllığına Mekke Savunma İttifakı’nın ilk Genel Sekreteri olarak atadı. Mahmud’un atanması, ittifakın kurumsallaşma sürecinde önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Pakistan Observer’a konuşan yetkililer, bu atamanın ittifakın yeni savunma dönemine girdiğinin bir göstergesi olduğunu belirtti.
Mekke ve Medine’ye Yönelik Tehditlere Sert Kınama
Ortak açıklamada, “Taraflar, Mekke ve Medine’nin hedef alınması teşebbüsünü ve Suudi Arabistan’daki şehirler ile sivil ve ekonomik tesislere yönelik devam eden saldırıları en sert şekilde kınamış, Suudi Arabistan’ın güvenliğine ve toprak bütünlüğüne yönelik her türlü saldırı veya tehdidi kesinlikle reddettiklerini teyit etmişlerdir” ifadelerine yer verildi. Türkiye ve Pakistan’ın, Suudi Arabistan Silahlı Kuvvetleri’nin teyakkuz ve hazırlık durumunu takdirle karşıladığı da belirtildi.
Kolektif Güvenlik Vurgusu
Açıklamada, her bir tarafın güvenliğinin, üç ülkenin kolektif güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğu yinelendi. Komitenin, Ortak Savunma için Mekke Anlaşması kapsamındaki taahhütlerin pratik tedbirlere dönüştürülmesinin, kolektif savunmaya olan bağlılığın güvenilirliğini yansıttığını, caydırıcılığın etkinliğini güçlendirdiğini ve üç ülkenin güvenlik, egemenlik ve toprak bütünlüklerinin savunulmasına yönelik birlik ve kararlılığı ortaya koyduğunu teyit ettiği vurgulandı.
Arka Plan: Mekke Savunma İttifakı
Mekke Savunma İttifakı, 7 Ağustos 2026’da Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında Mekke’de imzalanan “Ortak Savunma Anlaşması” ile kuruldu. Anlaşma, NATO’nun[8] 5. maddesine benzer bir kolektif savunma mekanizması öngörüyor: taraflardan herhangi birine yönelik silahlı bir saldırı, tüm taraflara yapılmış sayılacak. Anlaşma, bölgede ve küresel ölçekte güvenlik, barış, istikrar ve refahın teşvik edilmesini ve ortak caydırıcılığın artırılmasını hedefliyor.
Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar[9], 2 Ekim’de yaptığı açıklamada, 6’dan fazla ülkenin ittifaka katılmakla ilgilendiğini duyurmuştu. İttifaka katılması gündemde olan ülkeler arasında Mısır, Bangladeş, Katar, Kuveyt, Bahreyn ve Suriye’nin[10] adı geçiyor.
Dışişleri Bakanı Fidan’ın Değerlendirmesi
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, toplantının ardından basına yaptığı açıklamada, Mekke Savunma İttifakı Anlaşması’nın kurumsallaşması için yapılan çalışmaların sonuna geldiklerini söyledi. Fidan, toplantıda sekreteryanın yapısı, yeni genel sekreterin atanması ve onaylanması gibi konuların görüşüldüğünü belirterek, “İmza altına alınan Mekke Savunma İttifakı Anlaşması’nın kurumsallaşması için yapılan çok çalışmalar var. Bu çalışmaların sonuna da geldik çok şükür” dedi. Fidan ayrıca, Yemen ve Suudi Arabistan arasındaki sorunun barışçıl ve diyalog yoluyla çözülmesi için neler yapılabileceğini de masaya yatırdıklarını kaydetti.
Kaynaklar: Bu haberin hazırlanmasında şu kaynaklardan derlenen bilgiler kullanılmıştır: Vikipedi, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan Dışişleri Bakanlıklarının ortak açıklaması, Suudi Arabistan resmî haber ajansı SPA, Anadolu Ajansı (AA), CGTN Türk, Son Dakika, Haber 7, Pakistan Observer, Qatar News Agency (QNA) ve diğer uluslararası basın kaynakları.