Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Ukrayna’ya sağlanacak güvenlik garantilerinin nükleer silah tedarikini de kapsaması gerektiğini savundu. Zelenskiy, yerel medyaya yaptığı açıklamada, “Onların bizimle şöyle konuşmaları gerekiyor: Size NATO’yu vereceğiz ve size nükleer silahlar vereceğiz” ifadesini kullandı. Bu talebini gerekçelendirirken, birçok kişinin nükleer bir gücü yenmenin imkansız olduğunu söylediğini belirtti.
Zelenskiy’nin bu açıklaması, Ukrayna’nın 1990’larda Sovyetler Birliği’nden miras kalan nükleer silahları terk etmesi ve buna karşılık aldığı güvenlik güvencelerinin (özellikle 1994 Budapeşte Memorandumu) yetersiz kaldığı yönündeki uzun süredir dile getirdiği eleştiriler bağlamında yapıldı. Zelenskiy daha önce de, nükleer silahsızlanmanın “aptalca ve mantıksız” olduğunu belirterek, güçlü güvenlik garantileri olmadan böyle bir adımın hatalı olduğunu vurgulamıştı. Ancak Ukrayna resmi olarak nükleer silah üretmediğini ve bu yönde bir çaba içinde olmadığını da defalarca ifade etti.
Rusya tarafı ise Zelenskiy’nin açıklamalarını, Ukrayna ihtilafına çözüm sürecini bozmak için bahane üretmek olarak nitelendirdi. Daha önce Rusya Dış İstihbarat Servisi (SVR), Şubat 2026’da İngiltere ve Fransa’nın Kiev’e nükleer bomba veya en azından “kirli bomba” sağlamayı planladığı iddiasını ortaya atmıştı. SVR, bu ülkelerin Ukrayna’ya nükleer kapasite veya bileşenler vererek savaşın bitiş şartlarını Kiev lehine etkilemeye çalıştığını öne sürmüştü; ancak bu iddialar herhangi bir belgeyle desteklenmemiş ve Ukrayna, İngiltere ile Fransa tarafından “asılsız” ve “Rus propagandasının bir parçası” olarak reddedilmişti.
Zelenskiy, İngiltere ve Fransa’dan doğrudan nükleer silah teklifi gelmediğini de ayrı bir açıklamada belirtmiş ve böyle bir teklif olsa memnuniyetle değerlendireceğini ancak henüz böyle bir adımın söz konusu olmadığını vurgulamıştı. Güvenlik garantileri tartışmalarında Ukrayna tarafı genellikle NATO üyeliğini veya buna eşdeğer somut taahhütleri ön plana çıkarıyor; nükleer şemsiye ise resmi garantilerde yer almıyor.
Bu gelişmeler, Ukrayna-Rusya ihtilafında güvenlik garantilerinin kritik önemini bir kez daha gündeme getiriyor. Zelenskiy’nin ifadeleri, barış sürecinde Ukrayna’nın caydırıcılık arayışını yansıtırken, Rusya’nın tepkisi ise gerilimi tırmandırabilecek unsurlar olarak değerlendiriliyor. Konu, nükleer yayılma karşıtı uluslararası düzen ve Avrupa güvenliği açısından da hassas bir boyut taşıyor.
Kaynaklar: Kyivindependent, Politico, Reuters, Sputnik Türkiye, Ukrinform