Kenya’da ortaya çıkarılan yeni kaçakçılık ağı, kraliçe karıncaların uluslararası karaborsada yüksek fiyatlara satıldığı büyüyen bir ticareti gözler önüne serdi. Özellikle yağmur sezonunda ortaya çıkan kanatlı karınca sürülerinin, artık yalnızca doğal döngünün bir parçası değil, aynı zamanda küresel bir kaçakçılık zincirinin hedefi haline geldiği bildiriliyor. Kenya yetkilileri, kraliçe karıncaların Avrupa ve Asya’daki koleksiyonerler tarafından büyük talep gördüğünü ve bazı türlerin 200 doların üzerinde fiyatlara alıcı bulduğunu açıkladı.
Kenya’da son yıllarda yapılan operasyonlar, bu ticaretin boyutunun sanılandan çok daha büyük olduğunu ortaya koydu. Nisan 2025’te Naivasha’daki bir konukevine düzenlenen baskında iki Belçikalı genç, bir Vietnamlı ve bir Kenyalı şüpheli binlerce kraliçe karınca ile yakalanmıştı. Kenya savcıları, ele geçirilen dev Afrika hasatçı karınca kraliçelerinin değerinin 1 milyon dolara kadar ulaşabileceğini belirtti.
Mart 2026’da Nairobi’deki Jomo Kenyatta Uluslararası Havalimanı’nda yapılan başka bir operasyonda ise 27 yaşındaki Çinli Zhang Kequn’un valizinde 2.238 canlı kraliçe karınca bulundu. Karıncaların test tüplerine yerleştirilerek Avrupa ve Asya’daki koleksiyonerlere gönderilmek üzere hazırlandığı tespit edildi. Bu türlerin, özellikle formikaryum adı verilen şeffaf kutularda koloni yetiştirme hobisinin yaygınlaşmasıyla daha da değer kazandığı bildirildi.
Uzmanlara göre tek bir döllenmiş kraliçe karınca, yüz binlerce bireyden oluşan bir koloni kurabiliyor ve onlarca yıl yaşayabiliyor. Bu nedenle kaçakçılar için son derece kârlı bir ticaret kalemi haline gelmiş durumda. Ancak bilim insanları, doğadan büyük miktarda kraliçe karınca toplanmasının ekosistem üzerinde yıkıcı etkiler yaratabileceği konusunda uyarıyor. Harvester türü karıncaların tohum yayılımı, toprak havalandırması ve besin döngüsü gibi kritik ekolojik görevler üstlendiği, bu nedenle kolonilerin çökmesinin doğal dengeyi bozabileceği ifade ediliyor.
Kenya Wildlife Service yetkilileri, kraliçe karınca kaçakçılığının fil dişi veya gergedan boynuzu kadar görünür olmasa da hızla büyüyen bir tehdit olduğunu belirtiyor. Kaçakçılık ağlarının profesyonelleştiği, yerel toplayıcılar ile uluslararası alıcılar arasında organize bir yapı oluştuğu ifade ediliyor.
Türkiye’de ise yaban hayvanı kaçakçılığına karşı yürütülen operasyonlar devam ediyor. Trakya Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü ekiplerinin Pazarkule Sınır Kapısı’nda yaptığı son kontrollerde kanguru ve alpaka gibi egzotik türlerin ele geçirilmesi, kaçakçılığın yalnızca böceklerle sınırlı olmadığını bir kez daha ortaya koydu.
Kaynaklar:
Sputnik Türkiye – Bir karınca 220 dolara: Yaban hayvanı kaçakçılığı giderek artıyor
The Independent – Kenya’daki kraliçe karınca kaçakçılığı operasyonu ve değer tespitleri
Swikriti’s Blog – 2.238 kraliçe karıncanın ele geçirildiği Nairobi operasyonu
AP News – Zhang Kequn ve Charles Mwangi’nin yargılanması
Evrim Ağacı / BBC / Reuters – 2026 Nairobi operasyonu ve ekosistem etkileri
Big3Africa – Kraliçe karıncaların ekolojik rolü ve kaçakçılığın etkileri