İran’ın Kohgiluyeh ve Boyer-Ahmad eyaletinde 3 Nisan 2026 Cuma günü düşürülen ABD Hava Kuvvetleri’ne ait F-15E Strike Eagle tipi savaş uçağının iki mürettebat üyesi, Başkan Donald Trump’ın “tarihin en cesur arama-kurtarma operasyonlarından biri” olarak nitelendirdiği kapsamlı bir operasyonla sağ salim kurtarıldı. İlk pilot aynı gün, arka koltukta bulunan silah sistemleri subayı ise yaklaşık 48 saat sonra yaralı ancak iyi durumda ABD özel kuvvetleri tarafından tahliye edildi.
Uçağın pilotu ile silah sistemleri subayının isimleri ulusal güvenlik gerekçesiyle açıklanmazken, operasyonu gerçekleştiren ABD özel kuvvetleri arasında Navy SEAL Team 6 komandoları da bulunuyordu. Başkan Trump operasyonu bizzat takip etti ve başarıyla tamamlanmasını Truth Social hesabından “WE GOT HIM!” ve “en cesur arama-kurtarma operasyonlarından biri” ifadeleriyle duyurdu. İran tarafında olayı gerçekleştiren ve arama-kurtarma bölgesini kapatan İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) operasyonun merkezinde yer aldı.
Uçak, İran hava savunması tarafından vurularak düşerken, iki mürettebat üyesi paraşütle atladı. Birinin hafif yaralanmasına rağmen her ikisi de ABD ekiplerince kurtarıldı. Düşüş, İran’ın güneybatısındaki dağlık ve engebeli Kohgiluyeh ve Boyer-Ahmad bölgesinde gerçekleşti. Pilotların kurtarılması, daha önce aldıkları SERE (kaçınma, direnme ve kaçış) eğitimi ile acil durum kitleri sayesinde mümkün oldu. Mürettebat, paraşüt inişinden itibaren çevreyi analiz ederek saklandı ve ABD’nin dronlar, C-130 nakliye uçakları ile Black Hawk helikopterleriyle yürüttüğü gece operasyonu sayesinde İran unsurlarından uzaklaştırıldı. Operasyon sırasında İran, bazı Amerikan hava araçlarının vurulduğunu iddia etti.
Emekli Tuğgeneral Houston R. Cantwell, pilotların paraşütle inerken çevreyi gözlemleyerek gizlenme, su bulma ve gece hareket etme önceliklerini belirlediğini ve SERE eğitiminin bu tür durumlarda kritik rol oynadığını ifade etti. Financial Times ve The Wall Street Journal, ilk pilotun hızla kurtarıldığını, ikinci mürettebatın bir süre kayıp kaldığını ve ABD güçlerinin İranlı unsurlara yaklaşmamaları için insansız hava araçlarıyla müdahale ettiğini aktardı.
İran tarafı ise Tasnim Haber Ajansı ve IRGC kaynakları üzerinden farklı bir tablo çizerek ABD’nin pilotu aradığı bölgeleri bombaladığını, kurtarma operasyonu sırasında bir C-130 nakliye uçağı ile iki Black Hawk helikopterini düşürdüğünü ve bir İsrail insansız hava aracını imha ettiğini öne sürdü. Eyalet valisinin pilotu yakalayana ödül vaat ettiği ve yerel halkın arama çalışmalarına katıldığı bildirildi. Beyaz Saray ve Pentagon, ilk aşamada kayıp mürettebatın durumu hakkında net açıklama yapmaktan kaçınırken, Trump operasyonu “son derece karmaşık” ve “mucizevi” olarak nitelendirdi; yaralı askerin “cesur ve iyi durumda” olacağını vurguladı.
Olay, Şubat 2026 sonunda başlayan ve en az 2.000’den fazla ölüme yol açan ABD-İran çatışmasının ilk kez bir Amerikan savaş uçağının İran topraklarında düşürüldüğü vaka olarak kayda geçti. New York Times ve Al Jazeera, her iki tarafın iddialarının çelişkili olduğunu, ABD’nin kayıp vermeden operasyonu tamamladığını ve İran’ın hava savunma sisteminin etkinliğini göstermek için görsel materyaller paylaştığını doğruladı. Emekli Tümgeneral Cantwell, pilotun saatte 800 kilometre hızla uçan bir jetten füzenin patlamasıyla karşı karşıya kaldığını, SERE eğitiminin hemen devreye girdiğini ve yere inmeden önce çevreyi gözlemlemenin hayati önem taşıdığını ifade etti.
Olay, savaşın tırmanma riskini artırırken, Başkan Trump’ın Hormuz Boğazı’nın açılması yönündeki ültimatomu ile birleşerek uluslararası gerilimi daha da yükseltti.
Kaynaklar: Cumhuriyet, Grok