ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Artemis II görevi kapsamında Dünya’dan ayrılan dört astronotun, insanlık tarihinde bir mürettebatın ulaştığı en uzak mesafe olan 252.752 mil (yaklaşık 406.700 kilometre) uzaklığa ulaştığını duyurdu. Bu başarı, 1970 yılındaki Apollo 13 görevinin 56 yıldır elinde tuttuğu rekoru yaklaşık 4.100 mil geride bıraktı. Netflix’in de canlı yayınladığı tarihi anlar, Ay’ın daha önce hiçbir insan gözünün görmediği yüzünün keşfine ev sahipliği yapıyor.
Orion uzay aracı, Uzay Fırlatma Sistemi (SLS) roketiyle fırlatıldıktan sonra Ay’a doğru yol aldı. Görevin 6. gününde Ay’ın arka yüzünün etrafında dönerek Dünya’dan maksimum uzaklığa ulaştı ve bu sırada daha önce hiçbir insan gözünün görmediği Ay yüzeyini gözlemledi. Tüm süreç, Netflix ve NASA+ gibi platformlardan canlı yayınlandı.
İnsanlık tarihinin en büyük keşif yolculuklarından birine tanıklık eden NASA, 6 Nisan 2026 günü önemli bir duyuruya imza attı. Artemis II görevi kapsamında Ay’a doğru yola çıkan dört astronot, Dünya’dan bir insanın şimdiye kadar ulaştığı en uzak mesafeye ulaşarak uzay araştırmalarında yeni bir sayfa açtı. NASA’nın sosyal medya hesabından yaptığı açıklamaya göre, Orion uzay aracı içindeki mürettebat, Doğu Yaz Saati ile 13:57’de (Türkiye saati ile 20:57’de) Dünya’dan 252.752 mil (yaklaşık 406.700 kilometre) uzaklaşmayı başardı .
Bu başarı, sadece bir rekor kırmaktan çok daha fazlasını ifade ediyor. Yeni mesafe, 1970 yılında fırlatılan ve yaşadığı büyük bir patlama sonrası Ay’ın etrafında dönerek Dünya’ya dönen Apollo 13 mürettebatının ulaştığı 248.655 millik (yaklaşik 400.000 kilometre) mesafeyi yaklaşık 4.100 mil (6.600 kilometre) aşarak geride bıraktı . Apollo 13’ün “başarısız başarısı”, 56 yıl boyunca bir insanın evinden ne kadar uzağa gidebileceğinin simgesiydi; ancak bugün bu unvan, Artemis II’ye ait.
NASA yetkilileri, bu anın önemini vurgularken, görevin sadece mesafe kaydetmekten ibaret olmadığını, Ay’ın keşfedilmemiş bölgelerine insan gözünü taşımanın heyecanını yaşadıklarını belirtti. Orion uzay aracı, Ay’ın etrafında ilerlerken, mürettebat Dünya’dan kopuşun ardından artık Ay’ın kütle çekiminin etkisi altına girdi. Bu, aracın Dünya’nın çekim alanından kurtularak Ay’ın mahallesine vardığının en net göstergesiydi .
Görevin Komutanı Reid Wiseman, ekibin içinde bulunduğu durumu şu sözlerle tanımladı: “Size söylemeliyim ki burada normal olan hiçbir şey yok. Dört insanı 400 bin kilometre uzağa göndermek devasa bir çaba gerektiriyor ve biz şimdi bunun ne kadar büyük olduğunun farkına yeni varıyoruz” . Wiseman’ın ekibinde, tarihte Ay’ın yörüngesine ulaşan ilk siyahi astronot olan Victor Glover, bu mesafeye ulaşan ilk kadın astronot Christina Koch ve Amerikan vatandaşı olmayıp bu kadar uzağa seyahat eden ilk insan olan Kanadalı Jeremy Hansen yer alıyor .
Bu tarihî anı kaçırmak istemeyenler için NASA, göremin en kritik aşamalarını dünyayla buluşturmak için kolları sıvadı. Ay’ın karanlık yüzünün etrafında dönüş anı, ABD merkezli dev yayın platformu Netflix tarafından canlı olarak yayınlandı. Bunun yanı sıra NASA’nın kendi platformu NASA+, YouTube, Amazon Prime Video, Hulu ve HBO Max gibi birçok dijital platform da bu tarihi ana ev sahipliği yaptı . Yayınlar sırasında, Orion’un kameralarından gelen gerçek zamanlı görüntüler ve astronotların yer kontrolleriyle yaptığı iletişimler anbean takip edildi.
Maksimum mesafeye ulaşmanın ardından mürettebat, Ay’ın daha önce hiçbir insanın doğrudan gözlemleme şansı bulamadığı yüzey özelliklerini incelemeye başladı. Özellikle Reiner Gamma adı verilen parlak, gizemli bir yapı ve etrafa 800 kilometreye kadar uzanan beyaz çizgileriyle bilinen Glushko krateri, astronotların odak noktaları arasındaydı . Christina Koch, Ay yüzeyinin Dünya’dan göründüğünden daha kahverengi olduğunu ve bazı kraterlerin “içinde küçük delikler olan lamba gölgelerine” benzediğini aktardı..
ARKA PLAN
Artemis II, NASA’nın 2017 yılında başlattığı ve insanlığı Ay’a geri götürmeyi hedefleyen Artemis programının ilk mürettebatlı test uçuşudur . Program, adını Yunan mitolojisinde Apollo’nun ikiz kardeşi olan tanrıça Artemis’ten almaktadır. Bu isimlendirme, Apollo görevlerinin tamamlayıcısı olarak görülmekte ve bu kez Ay’a kalıcı olarak dönüşü simgelemektedir.
Bu görevden önce, 2022 yılının sonlarında Artemis I misyonu başarıyla gerçekleştirilmişti. Mürettebatsız olarak yapılan bu uçuşta, Orion kapsülü Ay’ın etrafında dönerek gerekli tüm sistemlerin testini tamamlamıştı . Artemis II, bu testlerin ardından insanlı olarak yapılan ilk uçuş olma özelliğini taşıyor. Yaklaşık 10 gün sürmesi planlanan bu yolculuk, astronotların 10 Nisan 2026’da Pasifik Okyanusu’na iniş yapmasıyla sona erecek .
Programın nihai hedefi ise çok daha büyük. Artemis II’yi, Ay yüzeyine insan indirecek olan Artemis III ve ardından Ay’da kalıcı bir üs kurmayı amaçlayan Artemis IV takip edecek. Bu görevler, sadece Ay’ı keşfetmekle kalmayacak, aynı zamanda insanlığın bir sonraki büyük sıçraması olan Mars yolculuğu için gereken teknolojileri, yaşam destek sistemlerini ve derin uzay tecrübesini sağlayacak. Bu bağlamda, Artemis II’nin kırdığı mesafe rekoru, insanlığın Mars’a ulaşma hayalinin ne kadar büyük olduğunu ve bu hayale ne kadar yaklaştığımızı gösteren önemli bir kilometre taşıdır .
Kaynaklar: Cumhuriyet, NASA, Вести.ru, Newsweek, Central News Agency (CNA), Yeni Şafak, KXAN Austin, News On AIR, ProtoThema English, ANI News