ABD, Pakistan, İran, 9 Nisan 2026 – ABD Başkanı Donald Trump, Başkan Yardımcısı JD Vance ve Beyaz Saray, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in ateşkesin “Lübnan dahil her yerde” geçerli olduğu yönündeki açıklamasını yalanlayarak, iki haftalık ABD-İran ateşkesinin Lübnan’ı kapsamadığını resmen duyurdu. Bu gelişme, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının süreceği ve ateşkesin kırılma noktasına geldiği yönündeki endişeleri artırdı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın 7 Nisan akşamı İran ile iki haftalık bir ateşkes anlaşmasına varıldığını duyurmasının ardından, ateşkesin kapsamına ilişkin belirsizlikler kısa sürede yerini net bir ayrışmaya bıraktı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ateşkesin duyurulmasının hemen ardından yaptığı sosyal medya paylaşımında, anlaşmanın “Lübnan dahil her yerde” geçerli olduğunu belirtmişti.
Ancak Beyaz Saray, Başkan Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, 8 ve 9 Nisan’da yaptıkları açıklamalarla bu iddiayı kesin bir dille yalanladı. Vance, yaptığı açıklamada, ABD’nin ateşkesin Lübnan’ı kapsadığına dair hiçbir zaman bir beyanda bulunmadığını vurguladı. Vance, “Eğer İran, ABD’nin hiçbir zaman ateşkesin parçası olduğunu söylemediği Lübnan nedeniyle bu süreci çökertmek isterse, bu kendi tercihidir” ifadelerini kullandı.
Beyaz Saray Sözcülüğü de benzer bir çizgide, ateşkesin sadece ABD ile İran arasında doğrudan çatışmayı durdurmaya yönelik olduğunu, İsrail’in Lübnan’daki Hizbullah hedeflerine yönelik operasyonlarını kapsamadığını netleştirdi.
Bu açıklamalar, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun daha önce yaptığı “Geçici ateşkesin Hizbullah’ı kapsamadığı konusunda ısrar ettim. Onlara vurmaya devam ediyoruz” açıklamasıyla da örtüşüyor.
Beyaz Saray’dan Şerif’in Paylaşımına İlişkin Çelişkili İddialar
The New York Times’ın aktardığına göre, Beyaz Saray’a yakın bir yetkili, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in “Lübnan da ateşkese dahil” paylaşımının yayımlanmadan önce Beyaz Saray tarafından incelendiğini ve onaylandığını öne sürdü. Aynı haberde, Beyaz Saray’dan başka bir yetkilinin ise Trump’ın bu metni bizzat kaleme aldığı iddialarını reddettiği belirtildi.
Kaynaklar ayrıca, Lübnan’ın ateşkes kapsamı dışında bırakılması ve Hizbullah’a yönelik saldırıların sürdürülmesi için İsrail’in baskı yaptığına işaret etti. Bu durum, ateşkes sürecinin en kırılgan noktalarından birini oluşturuyor.
Ateşkes Kırılma Noktasında: İran’dan Lübnan Uyarısı
ABD’nin bu net tavrı, İran yönetiminde ciddi rahatsızlık yarattı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, yaptığı açıklamada, İran’ın sunduğu 10 maddelik planın temel şartlarından birinin Lübnan’da ateşkes olduğunu vurguladı. Tahran yönetimi, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının sürmesi halinde operasyonlara yeniden başlayabileceği uyarısında bulundu.
Bu uyarıların arka planında, İsrail’in 8 Nisan’da Lübnan’a düzenlediği ve Lübnan Sağlık Bakanlığı’na göre 182 kişinin hayatını kaybettiği saldırılar yer alıyor. Bu rakam, 28 Şubat’ta başlayan İsrail-Hizbullah savaşında tek bir günde kaydedilen en yüksek can kaybı oldu.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise İran’a yaptığı çağrıda, Lübnan’daki gelişmeler nedeniyle ateşkes sürecinin çökmemesi gerektiğini söyleyerek, sorumluluğun Tahran’da olduğunu ima etti.
İslamabad’da Kritik Görüşme Öncesi Resmi Tatil
Diplomatik gerilim tırmanırken, ABD ile İran arasında planlanan doğrudan görüşmelere ev sahipliği yapacak olan Pakistan yönetimi, başkent İslamabad’da iki günlük resmi tatil ilan etti. Kararın gerekçesi resmi olarak açıklanmazken, üst düzey diplomatik temaslar öncesinde güvenlik gerekçesiyle benzer uygulamaların sıkça yapıldığı biliniyor.
Pakistan makamları, temel hizmetlerin (polis, hastaneler, elektrik ve gaz hizmetleri) kesintisiz süreceğini duyurdu.
ABD ve İran heyetlerinin 9 Nisan akşam saatlerinde İslamabad’a ulaşması bekleniyor. ABD heyetine Başkan Yardımcısı JD Vance’ın, İran heyetine ise Meclis Başkanı ve müzakere heyeti başkanı Muhammed Bakır Galibaf’ın başkanlık etmesi öngörülüyor. Taraflar arasındaki doğrudan görüşmelerin 11 Nisan Cumartesi günü başlaması planlanıyor.
Arka Plan ve Kronoloji
ABD-İran gerilimi, 28 Şubat 2026’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyon başlatmasıyla sıcak çatışmaya dönüşmüştü. Çatışmaların tırmandığı süreçte İran, stratejik Hürmüz Boğazı’nı trafiğe kapatmıştı.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in arabuluculuğunda yürütülen diplomatik trafik sonucunda, Trump’ın verdiği sürenin dolmasına iki saat kala iki haftalık bir ateşkes anlaşmasına varıldı. Anlaşmanın temel şartları arasında İran’ın Hürmüz Boğazı’nı derhal ve koşulsuz olarak açması, İran’ın savunma operasyonlarını durdurması ve ABD’nin İran’ı bombalamayı askıya alması yer alıyordu.
Ancak Lübnan meselesi, anlaşmanın en çetrefilli konusu olmaya devam ediyor. Pakistan Başbakanı Şerif ateşkesin Lübnan’ı da kapsadığını açıklarken, ABD ve İsrail yönetimleri bunu reddediyor. İran ise Lübnan’da ateşkesi, kendi sunduğu 10 maddelik planın temel şartı olarak görüyor. Bu nedenle önümüzdeki günlerde İslamabad’da yapılacak görüşmeler, sadece ABD-İran çatışmasının değil, aynı zamanda Lübnan ve daha geniş Orta Doğu’daki istikrarın da geleceğini belirleyecek nitelikte.
Kaynaklar: Cumhuriyet, Beyaz Saray Sözcülüğü, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamaları, Başkan Yardımcısı JD Vance’ın basın toplantısı, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in sosyal medya paylaşımı, The New York Times