Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Ukrayna’nın Drujba boru hattı üzerinden Rus petrolü tedarikini Pazartesi günü itibarıyla yeniden başlatma hazırlığında olduğunu ancak Budapeşte’nin fiili akış sağlanana kadar Avrupa Birliği’nin Ukrayna’ya vereceği 90 milyar euroluk krediye yönelik vetosunu kaldırmayacağını açıkladı.
Budapeşte / Brüksel, 19 Nisan 2026 – Macaristan Başbakanı Viktor Orban, ülkesinin Avrupa Birliği’nin Ukrayna’ya yönelik 90 milyar euroluk kredi paketine ilişkin vetosunu, Drujba (Dostluk) boru hattı üzerinden petrol akışı yeniden başlamadan kaldırmayacağını kesin bir dille ifade etti. Orban, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, Brüksel üzerinden Ukrayna’dan bir sinyal aldıklarını belirterek, “Macaristan’ın 90 milyar euroluk AB kredisini engellemeyi bırakması şartıyla, Drujba boru hattı üzerinden petrol tedarikine Pazartesi günü gibi erken bir tarihte yeniden başlamaya hazır oldukları bilgisini aldık. Macaristan’ın tutumu değişmedi: petrol yoksa para da yok” ifadelerini kullandı.
Başbakan Orban, Macaristan’ın bu kredinin onaylanması sürecinde herhangi bir mali yük veya yükümlülük altına girmediğini, bu nedenle krediyi veto etmenin Budapeşte’ye herhangi bir fayda sağlamadığını vurguladı. Ancak, petrol akışı sağlanana kadar bu kredi mekanizmasını bir baskı unsuru olarak kullanmaya devam edeceklerini belirtti. Orban, “Petrol tedariki yeniden başlar başlamaz, kredinin onaylanmasının önünde artan engel olmayacağız” dedi. Açıklamasında ayrıca, kredinin geri ödemesinin Macaristan’a ek bir mali külfet getirmediğini yineleyerek, “No oil, no money” (Petrol yoksa para da yok) ilkesinin altını çizdi.
Krizin Arka Planı ve Siyasi Bağlam
Drujba boru hattı üzerinden Macaristan ve Slovakya’ya yapılan Rus petrol sevkiyatı, 27 Ocak 2026 tarihinden bu yana durmuş durumda. Budapeşte ve Bratislava yönetimleri, savaş eylemlerinden etkilenen hattın teknik olarak uzun süredir çalışır durumda olduğunu savunurken, Ukrayna’nın transit geçişi siyasi nedenlerle engellediğini iddia ediyor. Ukrayna ise, ülkenin batısındaki boru hattı altyapısının Ocak ayında Rusya tarafından düzenlenen insansız hava aracı saldırılarında hasar gördüğünü ve onarım çalışmalarının sürdüğünü açıklamıştı.
Bu enerji krizi, 2025 yılı sonundan bu yana AB içinde Ukrayna’ya sağlanması planlanan 90 milyar euroluk makro-finansal yardım paketinin önündeki en büyük engeli oluşturuyordu. Macaristan, Şubat ve Mart aylarında düzenlenen AB Zirveleri’nde de bu yardımı veto etmiş, Başbakan Orban’ın tutumu diğer AB liderlerinin sert eleştirilerine hedef olmuştu. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, bu vetoyu AB’nin itibarını zedeleyen “ciddi bir güven sarsıcı hareket” olarak nitelendirirken, Avrupa Birliği’nin diplomatik çabaları sonuçsuz kalmıştı.
Yaşanan son gelişmelerde, 16 Nisan’da Macaristan’ın enerji şirketi MOL’un CEO’su Zsolt Hernadi ile görüşen ve yakında başbakanlık görevini devralması beklenen Tisza Partisi lideri Peter Magyar, boru hattının önümüzdeki hafta içinde faaliyete geçebileceğini açıklamıştı. Bu açıklamanın ardından gelen süreçte, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin de Drujba altyapısını Nisan sonuna kadar onarma sözü vermesi, diplomatik bir hareketlilik yaratmıştı.
Analistler, Orban’ın bu son açıklamasını, Mayıs ortasında görevi Magyar’a devretmeden önce, enerji güvenliğini sağlamaya yönelik son bir hamle olarak yorumluyor. Politico Europe’un aktardığına göre, Budapeşte’nin bu krediyi onaylaması, yıllardır Ukrayna karşıtı bir duruş sergileyen Orban için şaşırtıcı bir dönüş olarak değerlendiriliyor. Ancak Orban, net bir şekilde bu desteğin ancak fiziki petrol akışının başlamasına bağlı olduğunu, sadece bir taahhüt veya sinyalin yeterli olmadığını belirtti. Başbakan ayrıca, kredinin onaylanmasının ardından AB’nin Rusya’ya yönelik 20. yaptırım paketi konusunda da Macaristan’ın tutumunun değişebileceğine dair sinyaller verdi.
Kaynaklar: Sputnik Türkiye, Politico Europe, TASS, Izvestia, RBC-Ukraine, Reuters, UNN, Xinhua, CGTN.