Boğaziçi Üniversitesi Rektörü Naci İnci’nin, rektör sıfatıyla tek imzayla aldığı Avrupa Üniversiteler Birliği’nden (EUA) çıkma kararı, İstanbul 13. İdare Mahkemesi tarafından oybirliğiyle iptal edildi. Mahkeme, kararın üniversite yönetim kuruluna danışılmadan alındığı gerekçesiyle “yetki unsuru yönünden hukuka aykırı” bulunduğunu belirtti.
Türkiye, 20 Nisan 2026 – Boğaziçi Üniversitesi Rektörü Naci İnci’nin, rektör sıfatıyla tebliğ ettiği yazısıyla üniversitenin kurucu üyesi olduğu Avrupa Üniversiteler Birliği’nden (EUA) çıkılması sonucu açılan dava kazanıldı. İstanbul 13. İdare Mahkemesi’nin kararında, “başvuru sürecinde takip edilen yönetsel prosedüre uygun olarak rektörün EUA üyeliğinin sonlandırılması konusunu üniversite yönetim kuruluna intikal ettirerek bu konuda bir karar alınması gerekirken, üniversite yönetim kurulunca bu yönde bir karar alınmaksızın salt Rektör imzasıyla EUA üyeliğine devam edilmeyeceği yönünde tesis edilen dava konusu işlemde ‘yetki’ unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline oybirliğiyle karar verildi” denildi.
Mahkeme, Naci İnci’nin EUA başvurusunda önceden izlenmiş olan yönetsel prosedüre uymadığını ve ayrılma kararını üniversite yönetim kuruluna danışmadan aldığını vurgulayarak, dava konusu kararda “yetki” unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığına, yani İnci’nin bu konuda yetki sınırlarını aştığına hükmetti.
Emeritus Profesör Alpar Sevgen’in Açıklamaları
Davayı açan öğretim üyelerinden emeritus profesör Alpar Sevgen, Avrupa Üniversiteler Birliği’ne 49 ülkeden üniversitelerin üye olduğunu hatırlatarak şunları söyledi:
Bu birliğin gayesi üniversitelerde akademik özgürlük, kurumsal özerklik, ifade özgürlüğü, yaratıcı ve eleştirel düşüncenin teşvikinin sağlanması ve ileriye götürülmesi. Gerek üniversite-devlet, üniversite-hükümet ilişkilerinin tanzimi, gerekse üniversiteler arasında danışma ve tartışmalarla EUA hedeflerine varılmasına çalışılıyor. Neden bu hedefler? Çünkü genç nesillerin iyi yetiştirilmesi, kültürlü olmaları, toplumu ileri götürecek fikir ve becerileri kazanmaları ancak böyle ortamlarda gerçekleşebiliyor. Boğaziçi Üniversitesi birliğin kurucu üyelerinden. Kayyım rektörün, tamamen kendi başına, keyfi olarak ‘ben çıkıyorum’ yazısı yazması üniversite yönetiminin geldiği vahim noktayı gösteriyor. Rektör ‘Senede 4 bin 500 Avro aidat ödemek istemiyorum’ diyor. Dava bu keyfiliğe karşı açılmıştır. Mahkeme kararı bu keyfiliği yakalamış, açığa çıkarmış, ‘Tek başına bu kararı alamaz’ demiştir. Acaba bu kayyım yönetimden sorumlu üst makamlar şimdi ne yapacaktır?
Akademisyenlerden Ortak Açıklama
Boğaziçi Üniversitesi akademisyenleri tarafından yapılan açıklamada da İnci’nin EUA’dan ayrılma kararını tasarruf bahanesiyle gerekçelendirdiği hatırlatılarak şöyle denildi:
Bu bağımsız kuruluşun son dönemde Türkiye’de akademik özgürlük ve özerklik hakkında endişelerini dile getiren çeşitli raporlar yayımladığı biliniyor. Naci İnci’nin üniversite kamusunu bilgilendirmeden, kurum içinde konuyla ilgili karar mercilerine danışmaya dahi gerek görmeden aldığı bu keyfî karar, Boğaziçi Üniversitesi akademisyenleri ve Boğaziçi Üniversitesi Mezunlar Derneği (BÜMED) tarafından yargıya taşınmıştı. İstanbul bölge mahkemesi, akademisyenlerin açtığı davada bu hafta aldığı kararla Naci İnci’nin kendi başına almış olduğu bu kararın iptaline karar verdi. Mahkeme, İnci’nin EUA başvurusunda önceden izlenmiş olan yönetsel prosedüre uymadığını ve ayrılma kararını Üniversite yönetim kuruluna danışmadan aldığını vurgulayarak dava konusu kararda ‘yetki’ unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığına, yani İnci’nin bu konuda yetki sınırlarını aştığına hükmetti. Bu tür önemli mahkeme kararları, kayyım idaresine yönelttiğimiz itiraz ve eleştirilerin şekilsel olmadığının, bütünüyle akademik, etik ve demokratik ilkelere dayandığının, yani mücadelemizde haklı olduğumuzun açık göstergesi.
ARKA PLAN
Avrupa Üniversiteler Birliği (European University Association – EUA), 49 ülkeden 850’den fazla üniversiteyi temsil eden, Avrupa yükseköğretim alanının en kapsamlı ve etkili kuruluşlarından biridir. 2001 yılında kurulan birliğin temel hedefleri arasında akademik özgürlük, kurumsal özerklik, ifade özgürlüğü ile yaratıcı ve eleştirel düşüncenin teşvik edilmesi yer almaktadır.
Boğaziçi Üniversitesi, EUA’nın kurucu üyeleri arasında bulunmaktadır. Üniversite, uzun yıllar boyunca birliğin çalışmalarına aktif katkı sağlamış ve Avrupa yükseköğretim ağının önemli bir parçası olmuştur. 2021 yılından itibaren Boğaziçi Üniversitesi’ne atanan kayyım rektörlerle birlikte üniversitede akademik özgürlük ve kurumsal özerklik konularında ciddi tartışmalar yaşanmıştır.
Naci İnci, 2024 yılında Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle Boğaziçi Üniversitesi Rektörü olarak atanmıştır. İnci daha önce İstanbul Teknik Üniversitesi’nde rektör yardımcılığı görevinde bulunmuştur. EUA’dan ayrılma kararını, yıllık 4 bin 500 Avro aidat ödemesini “tasarruf” gerekçesiyle açıklamıştır.
Kaynaklar: Cumhuriyet Gazetesi, İstanbul 13. İdare Mahkemesi Kararı, Emeritus Profesör Alpar Sevgen’in basın açıklaması, Boğaziçi Üniversitesi akademisyenleri ortak basın açıklaması, Boğaziçi Üniversitesi Mezunlar Derneği (BÜMED) basın bildirisi, European University Association (EUA) resmî internet sitesi, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi