ABD’nin İran’a yönelik askerî operasyonlarının başlamasından sonraki ilk iki haftalık süreçte Amerikan ordusunun önemli miktarda askerî ekipman kaybı yaşadığı bildirildi. Çatışmaların 14. gününe kadar yapılan değerlendirmelerde, ABD’nin kaybettiği veya ciddi şekilde hasar gören askerî sistemlerin toplam maliyetinin yaklaşık 3,84 milyar dolar seviyesine ulaştığı belirtilmektedir. Bu kayıpların büyük bölümü radar sistemleri, insansız hava araçları, savaş uçakları ve çeşitli askerî altyapı unsurlarından oluşmaktadır.
Söz konusu kayıpların önemli bir kısmı hava savunma ve erken uyarı sistemlerinde meydana geldi. Özellikle balistik füze savunmasında kritik rol oynayan AN/TPY-2 radar bileşenlerinin İran’ın saldırıları sonucu vurulduğu veya devre dışı kaldığı bildirildi. Uydu görüntülerine dayanan analizlere göre en az dört radar sisteminin etkisiz hale getirildiği tahmin edilirken, bu radarların toplam değerinin yaklaşık 2 milyar dolar civarında olduğu ifade edilmektedir. Bu durum, ABD’nin bölgedeki balistik füze tespit kapasitesini geçici olarak zayıflatabilecek bir gelişme olarak değerlendirildi.
İran’ın misilleme saldırıları sırasında Körfez bölgesindeki Amerikan askerî tesisleri de hedef alındı. Katar’da bulunan El Udeyd Hava Üssündeki erken uyarı altyapısının zarar gördüğü ve burada bulunan AN/FPS-132 erken uyarı radar sisteminin ciddi hasar aldığı bildirildi. Söz konusu radar sisteminin değerinin yaklaşık 1,1 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor. Ayrıca Bahreyn’de konuşlu ABD Donanması Beşinci Filosu’na ait bazı askerî tesislerde hasar meydana geldiği ve uydu iletişim terminallerinin vurulduğu da rapor edildi.
Savaşın ilk iki haftasında ABD’ye ait hava araçlarında da kayıplar yaşandı. ABD’li yetkililerin açıklamalarına göre İran hava savunma sistemleri tarafından 11 adet MQ-9 Reaper insansız hava aracı düşürüldü. Birim maliyeti yaklaşık 30 milyon dolar olan bu sistemlerin toplam maliyeti yaklaşık 330 milyon dolar olarak hesaplandı. Bunun yanı sıra Kuveyt’te meydana gelen bir olayda, ABD’ye ait üç F-15E Strike Eagle savaş uçağının dost ateşi sonucu vurulduğu bildirildi. Bu uçakların toplam maliyetinin yaklaşık 282 milyon dolar olduğu ifade edilmektedir.
Çatışmalar sırasında Irak’ta bir KC-135 yakıt ikmal uçağının düşmesi de ABD’nin kayıp hanesine eklendi. Bu uçağın yeniden temin edilmesinin yaklaşık 80 milyon dolar maliyet yaratacağı tahmin edilmektedir. Ayrıca Kuveyt’teki Camp Arifjan üssünde radar bileşenlerinin imha edildiği ve bunun da milyonlarca dolarlık ek zarara yol açtığı uydu görüntülerine dayanan analizlerle ortaya konmuştur.
Uzmanlara göre bu kayıplar yalnızca fiziksel askerî varlıklarla sınırlı değildir. Çatışmalarda kullanılan mühimmatın maliyeti de hızla artmaktadır. ABD’nin İran’a karşı savunma amacıyla ateşlediği bazı önleyici füzelerin birim maliyetinin milyonlarca dolar olduğu, bu nedenle savaşın ilk günlerinden itibaren mühimmat harcamalarının da milyarlarca doları bulduğu belirtilmektedir. Bu durum, modern savaşlarda teknolojik sistemlerin yüksek maliyetinin stratejik hesaplamalarda ne kadar belirleyici olduğunu bir kez daha ortaya koymaktadır.
Çatışmaların nedeni ise ABD’nin İran’a yönelik askerî operasyonlarıdır. Washington yönetimi bu operasyonların İran’ın askerî kapasitesini zayıflatmayı hedeflediğini savunurken, Tahran yönetimi saldırıları bölgeyi istikrarsızlaştıran bir girişim olarak nitelendirmektedir. Tarafların karşılıklı füze ve hava saldırılarıyla yürüttüğü bu çatışmaların yalnızca askerî değil, ekonomik ve jeopolitik açıdan da bölge üzerinde ciddi etkiler yaratabileceği değerlendirilmektedir.
Kaynaklar:
Dünyada Politika
Haber 7
Sözcü
Sputnik Türkiye