Orta Doğu’da ABD‑İsrail ile İran ve müttefikleri arasında 28 Şubat 2026’da başlayan savaş, 29 Mart 2026 itibarıyla 30. gününe girerken çatışmalar hem coğrafi hem de askerî açıdan genişlemeyi sürdürüyor. ABD’nin 3.500 deniz piyadesi ve denizci taşıyan USS Tripoli amfibi hücum gemisini bölgeye göndermesi, savaşın yeni bir evreye geçtiği yorumlarına yol açtı.
Savaş, 28 Şubat sabahı ABD ve İsrail’in İran’a yönelik koordineli saldırılarıyla başladı. Tahran’da art arda patlamalar meydana gelirken İran, buna “Hayber’in Fethi” adını verdiği misilleme operasyonlarıyla karşılık verdi ve ABD’nin Orta Doğu’daki üslerini hedef aldı. İran Devrim Muhafızları, saldırıların yalnızca İsrail’i değil, Körfez ülkelerinde ABD bağlantılı tesisleri de kapsadığını açıkladı. Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki EMAL ve Bahreyn’deki ALBA alüminyum tesislerine füze ve İHA saldırıları düzenlendiği duyuruldu.
Çatışmalar, 2 Mart itibarıyla İsrail’in Lübnan’ın güneyine yönelik saldırılarını yoğunlaştırmasıyla daha da genişledi. 28 Mart’ta Yemen’deki İran müttefiki Husiler, İsrail’e füze fırlatarak savaşa resmen dahil oldu. ABD ise 29 Mart’ta USS Tripoli’nin bölgeye ulaştığını açıkladı.
Savaşın etkileri geniş bir coğrafyada hissediliyor. İran’da Tahran başta olmak üzere çeşitli altyapı tesisleri hedef alınırken İsrail’in Hayfa ve güney kentlerinde İran saldırıları sonrası sirenler çaldı. Lübnan’ın Kfar Tebnit ve Deir Zahrani bölgelerine düzenlenen İsrail saldırılarında en az 10 kişi hayatını kaybetti. Irak’ın başkenti Bağdat’ın Karrada bölgesine bir İHA düştü. BAE ve Bahreyn’deki ABD bağlantılı tesisler İran tarafından vuruldu. Yemen’de Husiler İsrail’e füze saldırısı gerçekleştirdi. Kuveyt’te ABD’ye ait bir F‑15 savaş uçağı düştü.
Savaşın seyri, ilk günlerdeki ABD‑İsrail saldırılarının ardından İran’ın misillemeleriyle hızla genişledi. İran’ın nükleer ve askerî altyapısının hedef alınması üzerine Tahran, İsrail’e ve Körfez’deki ABD üslerine füze saldırıları başlattı. Ardından İran’ın bölgedeki müttefikleri Hizbullah, Haşdi Şabi ve Husiler çatışmalara aktif olarak katıldı. Husilerin 28 Mart’ta İsrail’e füze fırlatması, savaşın kapsamını daha da büyüttü. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın USS Tripoli’nin bölgeye ulaştığını duyurması, Washington’ın kara operasyonu ihtimalini güçlendiren bir hamle olarak değerlendirildi. Bu süreçte İsrail, İran’ın başkenti Tahran’a yeni saldırılar düzenlerken İran da Hayfa’ya füze saldırılarıyla karşılık verdi.
Savaşın temel nedenleri arasında, nükleer müzakereler sürerken ABD ve İsrail’in İran’a saldırı düzenlemesi öne çıkıyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, saldırıların “diyalog ortamında gerçekleştiğini” belirterek ABD’ye duyulan güvensizliğin derinleştiğini ifade etti. İran, ABD’nin Körfez’deki askerî varlığını tehdit olarak gördüğünü ve bu üsleri “meşru hedef” ilan ettiğini açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın füze ve savunma altyapısını “tamamen etkisiz hâle getirdiklerini” savunarak İran’ın nükleer kapasiteye yaklaşmasına izin vermeyeceklerini söyledi.
Savaşın başlıca aktörleri arasında ABD Başkanı Donald Trump, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İsrail hükümeti ve İsrail Savunma Kuvvetleri, Yemen’deki Husiler, Lübnan’daki Hizbullah ve Irak’taki Haşdi Şabi yer alıyor. Bu aktörlerin karşılıklı saldırıları, çatışmanın bölgesel bir savaş niteliği kazanmasına yol açmış durumda.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları, Paris, Londra ve Roma başta olmak üzere birçok Avrupa kentinde protesto edildi. ABD içinde ise özellikle Chicago gibi büyük şehirlerde Trump yönetimine karşı “Krallara Hayır” sloganıyla gösteriler düzenlendi. Ancak bu protestolara ilişkin bilgiler mevcut kaynaklarda doğrudan doğrulanabilmiş değil.
Savaş, 30. gününde artık yalnızca ABD‑İsrail ile İran arasında değil; Yemen, Lübnan, Irak ve Körfez ülkelerini de içine alan geniş bir bölgesel çatışmaya dönüşmüş durumda. ABD’nin askerî yığınağı ve İran’ın misilleme kapasitesi, çatışmaların yakın zamanda sona ereceğine dair bir işaret sunmuyor.
Kaynak: A Haber, CNN Türk, Hürriyet, Sözcü Gazetesi, Sputnik Türkiye, Takvim