Mart 2026 | Suudi Arabistan – İran’ın balistik füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarının ardından, Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Hava Üssü’nde konuşlu ABD’ye ait bir E-3 Sentry AWACS uçağının tamamen imha edildiği öne sürüldü.
Savunma analiz platformu The War Zone (TWZ) tarafından paylaşılan görüntülerde, uçağın özellikle radar kubbesinin bulunduğu kuyruk bölümünden ağır hasar aldığı ve operasyonel olarak kullanılamaz hâle geldiği iddia edildi. Uzmanlar, saldırının yüksek hassasiyetli bir İHA ya da balistik füze ile gerçekleştirilmiş olabileceğini değerlendiriyor.
ABD’nin kritik hava kapasitesine darbe iddiası
ABD Hava Kuvvetleri envanterinin en kritik unsurlarından biri olarak kabul edilen E-3 Sentry AWACS platformlarının birim maliyetinin yaklaşık 500 milyon dolar olduğu biliniyor. Bu nedenle söz konusu kaybın, ABD’nin bölgedeki hava komuta-kontrol kapasitesi açısından ciddi bir darbe anlamına gelebileceği ifade ediliyor.
İran’ın son saldırılarının yalnızca hava araçlarıyla sınırlı kalmadığı da belirtiliyor. Daha önce Katar’da konuşlu yaklaşık 1,1 milyar dolar değerindeki AN/FPS-132 erken uyarı radar sistemi ile AN/TPY-2 radar sistemi gibi yüksek maliyetli sistemlerin de hedef alındığı öne sürülmüştü.
Yeni nesil sistemler devreye girecek ancak zaman alacak
İmha edildiği iddia edilen AWACS uçağının, ABD’nin yeni nesil erken uyarı platformu olan E-7 Wedgetail ile değiştirilmesinin planlandığı, ancak üretim ve teslimat sürecinin yıllar alabileceği belirtiliyor. Bu durumun, ABD’nin kısa ve orta vadede bölgedeki hava gözetleme kapasitesinde boşluk yaratabileceği değerlendiriliyor.
Tanker uçakları da hedefte
Saldırılarda yalnızca AWACS uçağının değil, en az üç adet Boeing KC-135 Stratotanker uçağının da imha edildiği iddia edildi. Her biri yaklaşık 53 milyon dolar değerindeki bu tanker uçaklarının kaybı, ABD’nin Orta Doğu’daki hava operasyonlarını sürdürebilmesi açısından önemli bir lojistik zorluk yaratabilir.
Uzmanlara göre yakıt ikmal kapasitesindeki azalma, ABD savaş uçaklarının daha uzak üslerden kalkmasına ve operasyon menzilinin daralmasına yol açabilir.
Can kaybı ve stratejik değerlendirme
Saldırılarda en az 10 kişinin hayatını kaybettiği ileri sürülürken, Prens Sultan Hava Üssü’nün daha önce de İran tarafından hedef alındığı ve geçmiş saldırılarda tanker uçaklarının hasar gördüğü biliniyor.
Uzmanlar, İran’ın ABD üslerine yönelik bu tür saldırılarla özellikle hava savunma sistemleri ve yakıt ikmal altyapısını hedef aldığını, bunun da ABD’nin bölgedeki operasyonel kabiliyetini sistematik biçimde zayıflatmayı amaçlayan bir stratejinin parçası olabileceğini belirtiyor. Bu yaklaşımın, ABD’nin Orta Doğu’daki askeri varlığını daha maliyetli ve kırılgan hâle getirdiği yorumları yapılıyor.
Kaynaklar: Bölgesel savunma haberleri ve açık kaynak istihbarat (OSINT) raporları, Cumhuriyet, The War Zone (TWZ)