İstanbul 18. Asliye Hukuk Mahkemesi, Galata Kulesi’nin mülkiyetine ilişkin davada kritik kararını vererek İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) tescil talebini reddetti. Böylece İstanbul’un en önemli tarihi yapılarından biri olan Galata Kulesi’nin mazbut vakıf statüsünde Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yönetilmeye devam edeceği hukuken kesinlik kazandı. Mahkeme kararının ardından Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü, yapının vakıf mülkiyetine ait olduğunu belirten açıklamasını kamuoyuyla paylaştı.
Dava sürecinde incelenen tapu, kadastro ve arşiv belgeleri, Galata Kulesi’nin “Kule-i Zemin Vakfı”na ait olduğunu açık biçimde ortaya koydu. 1900 tarihli tapu kayıtları ile 12 Haziran 1943 tarihli kadastro belgelerinde kulenin bu vakıf adına kayıtlı olduğu belirlendi. Ayrıca temessük kayıtları başta olmak üzere çok sayıda arşiv belgesinde de aynı vakıf kaydının yer aldığı tespit edildi. Bu belgeler, mahkemenin kararında belirleyici rol oynadı.
“Kule-i Zemin Vakfı”nın 1923 yılında mazbut vakıflar arasına alındığı ve bu tarihten itibaren Galata Kulesi’nin Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından idare edildiği de resmi kayıtlarda yer aldı. Ayrıca kule, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu kapsamında 13 Mayıs 2019 tarihinde yeniden aynı vakıf adına tescil edildi. Bu süreç, yapının hukuki statüsünü güçlendiren önemli bir aşama olarak değerlendirildi.
Mahkeme, İBB’nin kulenin belediye adına tescil edilmesi yönündeki talebini mevcut vakıf kayıtları, arşiv belgeleri ve yürürlükteki mevzuat çerçevesinde değerlendirerek reddetti. Böylece Galata Kulesi’nin mülkiyetine ilişkin uzun süredir devam eden tartışmalar yargı kararıyla netleşmiş oldu.
Mahkemenin kararıyla birlikte Galata Kulesi’nin mülkiyetine ilişkin hukuki süreç kesinlik kazandı ve tarihi yapı mazbut vakıf statüsünde Vakıflar Genel Müdürlüğü idaresinde kalmaya devam edecek. Tapu, kadastro ve arşiv belgelerinin ortaya koyduğu vakıf mülkiyeti, hem mevcut mevzuat hem de tarihsel kayıtlarla uyumlu biçimde teyit edildi. Böylece İstanbul’un simge yapılarından biri olan Galata Kulesi üzerindeki mülkiyet tartışmaları resmen sona ermiş oldu.
Kaynaklar: Anadolu Ajansı, Dünya Gazetesi, Hürriyet, Sputnik Türkiye, Türkiye Gazetesi