ABD Başkanı Donald Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Beyaz Saray’da gerçekleştirdiği kritik görüşmenin ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İttifak’a ağır eleştiriler yöneltti. Trump, “Bu insanların hiçbiri, kendi hayal kırıklığı NATO’muz da dahil, üzerlerine baskı yapılmadıkça hiçbir şey anlamadı” ifadelerini kullanırken, Rutte ise görüşmenin ardından ABD liderinin müttefiklerden “açıkça hayal kırıklığı yaşadığını” doğruladı.
ABD Başkanı Donald Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Beyaz Saray’da gerçekleştirdiği görüşmenin hemen ardından sosyal medya platformu Truth Social hesabı üzerinden İttifak’a yönelik sert eleştiriler içeren yeni bir paylaşım yaptı. Trump, “Bu insanların hiçbiri, kendi, hayal kırıklığı NATO’muz da dahil olmak üzere, üzerlerine baskı yapılmadıkça hiçbir şey anlamadı” ifadelerini kullandı.
Görüşme, basına kapalı olarak gerçekleştirilirken, görüşmenin ana gündem maddelerini ABD-NATO ilişkileri ve İran ile devam eden gerilim süreci oluşturdu. Toplantının ardından ortak bir yazılı açıklama yapılmazken, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte CNN’e verdiği röportajda görüşmeye ilişkin önemli detayları paylaştı. Rutte, Trump’ın “birçok müttefikten açıkça hayal kırıklığı yaşadığını” belirterek, “Bu noktayı anlıyorum, ancak Avrupa ülkelerinin büyük çoğunluğunun üs kurulumu, lojistik ve hava sahası geçişleri konusunda yardımcı olduğunu da kendisine ilettim” dedi.
Rutte, açıklamalarının devamında Avrupa’nın ABD için “tam kapasiteyle çalışan bir güç platformu” olduğunu savunurken, Fransa ve İspanya gibi bazı ülkelerin operasyonlara getirdiği kısıtlamalara da dolaylı olarak işaret etti. NATO Genel Sekreteri, ayrıca Hürmüz Boğazı’ndaki duruma ilişkin olarak, “önümüzdeki günlerin kritik olduğunu” ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın boğazın güvenli geçişi konusunda koalisyon oluşturma çabalarını sürdürdüğünü aktardı.
Ancak Trump’ın sosyal medya paylaşımı, Rutte’nin uzlaştırıcı dilinden çok farklı bir tablo çizdi. ABD Başkanı, “NATO’ya ihtiyacımız olduğunda yanımızda değildi, tekrar ihtiyacımız olursa da yanımızda olmayacak” ifadeleriyle İttifak’ın güvenilirliğini sorguladı. Trump paylaşımında özellikle Grönland konusunda NATO’nun ABD’ye destek vermemesini eleştirerek, “Unutmayın Grönland’ı, şu kötü yönetilen büyük buz parçasını” ifadelerine yer verdi.
Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt ise görüşme öncesinde yaptığı açıklamada, NATO ülkelerinin “Amerikan halkına sırtını döndüğünü” savunarak, Trump’ın Rutte ile “çok açık ve samimi” bir görüşme yapacağını belirtmişti. Bu ifadeler, görüşmenin ardından Trump’ın paylaştığı sert mesajlarla birlikte değerlendirildiğinde, ABD ile Avrupalı müttefikler arasındaki gerilimin giderek derinleştiğini ortaya koyuyor.
Uzmanlar, Trump’ın bu son çıkışının özellikle İran operasyonları sırasında Avrupalı müttefiklerin Hürmüz Boğazı’na savaş gemisi göndermekte isteksiz davranmasından kaynaklandığını belirtiyor. Trump yönetiminin, NATO’nun kolektif savunma ilkesinin yalnızca bir saldırı durumunda geçerli olduğu ve ABD’nin İran’a yönelik başlattığı operasyonların bu kapsamda değerlendirilmediği yönündeki itirazları dikkate almadığı ifade ediliyor. Gelişmeler, Soğuk Savaş sonrası dönemin en büyük transatlantik krizlerinden birinin yaşandığını ve önümüzdeki günlerde NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı’nın bu gerilimin seyri açısından belirleyici olacağını gösteriyor.
Kaynaklar: Donald Trump’ın Truth Social hesabı, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin CNN açıklamaları, Semana.com, HuffPost UK, Europa Press, Sputnik Türkiye