Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımladığı Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçları, 2025 yılında işgücü piyasasında aynı anda hem iyileşme hem de daralma eğilimlerinin yaşandığını ortaya koydu. Verilere göre işsizlik oranı bir önceki yıla kıyasla 0,4 puan azalarak yüzde 8,3 seviyesine geriledi. Bu düşüş, 15 yaş ve üzeri nüfusta işsiz sayısının 147 bin kişi azalarak 2 milyon 966 bine inmesiyle birlikte gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,8, kadınlarda ise yüzde 11,3 olarak hesaplandı.
İstihdam cephesinde ise gerileme yaşandı. 2025 yılında istihdam edilenlerin sayısı bir önceki yıla göre 54 bin kişi azalarak 32 milyon 566 bin kişiye düştü. İstihdam oranı 0,5 puanlık azalışla yüzde 49 seviyesine geriledi. Erkeklerde istihdam oranı yüzde 66,4 olurken kadınlarda bu oran yüzde 32,1 olarak ölçüldü. Aynı dönemde işgücü büyüklüğü 200 bin kişi azalarak 35 milyon 533 bin kişiye indi ve işgücüne katılma oranı 0,7 puanlık düşüşle yüzde 53,5’e geriledi. Katılım oranı erkeklerde yüzde 71,3, kadınlarda yüzde 36,2 olarak kaydedildi.
Genç nüfusta işsizlik oranı da düşüş gösterdi. 15-24 yaş grubunda işsizlik oranı bir önceki yıla göre 1 puan azalarak yüzde 15,3’e indi. Genç erkeklerde işsizlik oranı yüzde 11,7, genç kadınlarda ise yüzde 22,1 olarak tahmin edildi. Bu veriler, genç işsizliğinde sınırlı bir iyileşmeye işaret ederken cinsiyet farkının belirgin biçimde sürdüğünü ortaya koydu.
Sektörel dağılım incelendiğinde hizmet sektörü istihdamın açık ara en büyük bölümünü oluşturdu. 2025 yılında istihdam edilenlerin yüzde 59’u hizmetlerde, yüzde 20,2’si sanayide, yüzde 14’ü tarımda ve yüzde 6,8’i inşaat sektöründe yer aldı. Hizmet sektörünün payı bir önceki yıla göre 1,1 puan artarken tarım ve sanayide düşüş görüldü. Tarımda istihdam 267 bin kişi, sanayide 168 bin kişi azalırken; inşaatta 62 bin ve hizmetlerde 318 bin kişilik artış kaydedildi. Bu tablo, Türkiye ekonomisinde hizmet sektörünün ağırlığının giderek arttığını gösterdi.
İşgücü piyasasının önemli göstergelerinden biri olan atıl işgücü oranı ise yükseldi. Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı 2025 yılında 3 puan artarak yüzde 29,7’ye çıktı. Zamana bağlı eksik istihdam ile işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 19,6 olurken işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı yüzde 19,9 olarak hesaplandı. Bu artış, işgücü piyasasında görünmeyen işsizlik ve eksik istihdamın büyüdüğüne işaret etti.
İllere göre işgücü göstergeleri de dikkat çekici farklılıklar ortaya koydu. İşsizlik oranının en düşük olduğu il yüzde 4 ile Ardahan olurken en yüksek işsizlik oranı yüzde 13,8 ile Hakkari’de görüldü. İstihdam oranında Artvin yüzde 58,1 ile ilk sırada yer alırken Hakkari yüzde 32,9 ile son sırada kaldı. İşgücüne katılma oranı da Artvin’de yüzde 61,3 ile en yüksek seviyeye ulaşırken Hakkari’de yüzde 38,1 ile en düşük seviyede gerçekleşti. Bu veriler, Türkiye’de bölgesel işgücü dengesizliklerinin sürdüğünü ortaya koydu.
Sonuç olarak TÜİK’in 2025 verileri, işsizlik oranında düşüş yaşanmasına rağmen istihdam ve işgücüne katılım oranlarında gerileme olduğunu, atıl işgücünün ise belirgin biçimde arttığını gösteriyor. Bu tablo, Türkiye işgücü piyasasında yapısal sorunların devam ettiğini ve özellikle kadınlar ile gençler arasında işgücüne katılımın düşük seviyelerde seyrettiğini ortaya koyuyor.
Kaynaklar: Cumhuriyet, elipshaber.com, En Son Haber, Karamandan, www.gazetepencere.com