Japonya’da bir hayvanat bahçesinde dünyaya gelen ve annesi tarafından doğumdan hemen sonra terk edilmesiyle küresel ilgi odağı hâline gelen yavru makak Punch’ın durumu, uzmanlar tarafından hayvanat bahçesi koşulları ve iklim değişikliğinin etkileri bağlamında değerlendiriliyor. Kar maymunu olarak bilinen Japon makak türüne ait Punch, 26 Temmuz 2025’te İçikawa Hayvanat Bahçesi’nde doğduktan sonra annesi tarafından kabul edilmeyince hayvanat bahçesi yetkilileri yapay bakım yöntemine geçti. Yavrunun tutunma ihtiyacını karşılamak için ona pelüş bir orangutan oyuncak verildi ve bu oyuncak bir tür “vekil anne” görevi gördü.
Eski Kyoto Üniversitesi Primat Araştırma Enstitüsü Müdürü ve eski Uluslararası Primatoloji Derneği Başkanı Tetsuro Matsuzawa, hayvanat bahçelerinde benzer vakaların daha önce de yaşandığını belirtti. Matsuzawa, Punch’ın Ocak 2026’dan itibaren aşamalı olarak sürüye tanıtıldığını, önce kafesin dışından, ardından tellerin arasından ve son olarak doğrudan temasla gruba dahil edilmeye çalışıldığını söyledi. Ancak Punch’ın doğaya salınmasının mümkün olmadığını, Japon makakları için kullanılabilecek bir barınak da bulunmadığını vurguladı. Bu nedenle Punch’ın hayvanat bahçesi dışında yaşayabileceği başka bir yer olmadığını ifade etti.
Matsuzawa, doğal yaşamda Japon makaklarının ve şempanzelerin yavrularını terk etmesinin neredeyse hiç görülmediğini, buna karşın hayvanat bahçelerinde belirli aralıklarla bu tür olayların yaşandığını belirtti. Özellikle ilk kez anne olan bireylerde yavruyu reddetme ihtimalinin daha yüksek olduğunu söyledi. Uzmanlar, bu durumun hem yapay yaşam koşullarının hem de iklim değişikliğinin hayvan davranışları üzerindeki etkilerinin bir sonucu olabileceğini değerlendiriyor.
Punch’ın hikâyesi, hem hayvan refahı hem de iklim değişikliğinin hayvan davranışları üzerindeki etkileri konusunda uluslararası bir tartışma başlatmış durumda. Uzmanlar, bu tür vakaların hayvanat bahçesi koşullarının iyileştirilmesi ve doğal davranışların desteklenmesi açısından önemli bir uyarı niteliği taşıdığını belirtiyor.
Kaynaklar: İçikawa Hayvanat Bahçesi açıklamaları, Sputnik Türkiye, Tetsuro Matsuzawa değerlendirmeleri (Eski Kyoto Üniversitesi Primat Araştırma Enstitüsü), Uluslararası Primatoloji Derneği