ERDOĞAN BAŞKANLIĞINDA TOPLANAN MİLLÎ GÜVENLİK KURULU’NDAN 8 MADDELİK BİLDİRİ: TERÖRLE MÜCADELE VE BÖLGESEL GELİŞMELER ÖN PLANDA
Türkiye, Ankara – 30 Eylül 2026
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan[1] başkanlığında gerçekleştirilen Millî Güvenlik Kurulu[2] toplantısı, yaklaşık üç buçuk saat süren görüşmelerin ardından sona erdi. Toplantının ardından Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı[3] tarafından kamuoyuna sekiz maddelik resmî bir bildiri sunuldu. Bildiri, Türkiye’nin hem iç güvenlik hem de bölgesel ve küresel gelişmelere ilişkin tutumunu net bir şekilde ortaya koyuyor.
Terörle Mücadele ve İç Güvenlik İlk Sırada
Bildirinin ilk maddesinde, PKK/KCK-PYD/YPG[4], FETÖ[5] ve DEAŞ[6] terör örgütleri başta olmak üzere millî birlik ve beraberlik ile bekaya yönelik her türlü tehdide karşı yurt içinde ve yurt dışında yürütülen faaliyetler hakkında Kurula bilgi sunulduğu belirtildi. Son dönemde meydana gelen uluslararası gelişmelerin de değerlendirildiği toplantıda, “Terörsüz Türkiye” ve “Terörsüz Bölge” hedefleri doğrultusunda atılan adımlar ve kat edilen mesafe ele alındı. Ülkenin ve milletin yanı sıra bölgenin güvenliği ile komşuların huzuru ve refahı için sarf edilen gayretlerin kararlılıkla sürdürüleceği ifade edildi.
Suriye ve Irak’a İlişkin Net Mesajlar
Suriye’nin[8] birliği ve bütünlüğünün tahkimi, devlet otoritesinin ülke sathına teşmili ve entegrasyon sürecindeki müspet gelişmelerin ele alındığı toplantıda, Türkiye’nin Suriye halkının ülkesini yeniden ayağa kaldırmasına ve uluslararası toplumla bağlarını kuvvetlendirmesine yönelik desteğinin devam edeceği kaydedildi. Bu tutum, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın[7] daha önce çeşitli platformlarda dile getirdiği, Suriye’nin toprak bütünlüğünün yalnızca Suriye halkı için değil tüm bölge için hayatî önem taşıdığı yönündeki açıklamalarıyla da örtüşüyor.
Irak’a[9] ilişkin değerlendirmede ise Irak’ın huzur ve istikrarının tüm bölge için kritik önem arz ettiği vurgulandı. Irak Hükûmeti’nin devlet egemenliğini ülke genelinde güçlendirme gayretlerinden memnuniyet duyulduğu belirtilerek, Irak ile stratejik iş birliğini ilerletme yönündeki irade teyit edildi.
Orta Doğu’daki Çok Cepheli Çatışmalar Gündemde
Bildirinin beşinci maddesi, ABD[10] ve İsrail[11] ile İran[12] arasındaki savaşa odaklandı. Toplantıda, bu savaşın süregelen çatışmalarla bir kısır döngüye evrilerek bölgedeki kırılganlıkları tetiklediği ifade edildi. Taraflara, müzakerelere dönme ve küresel neticeleri tedricen ağırlaşan ihtilafa son verme çağrısında bulunuldu.
Gazze[13] ve Lübnan[14] konusunda ise İsrail Yönetimi’nin barışın tesisi hususundaki taahhüt ve yükümlülüklerini yerine getirmeyerek saldırılarını sürdürdüğüne işaret edildi. Uluslararası toplum, Suriye’nin toprak bütünlüğünü ve egemenliğini de ihlal ederek bölgede istikrar sağlanmasına engel olmaya çalışan İsrail Yönetimi karşısında somut adımlar atmaya davet edildi.
Rusya-Ukrayna Savaşı ve Yemen’e Dair Çağrılar
Rusya-Ukrayna Savaşı’ndaki güncel durum ile sivil altyapılar ve seyrüsefer güzergâhları üzerinde yoğunlaşan saldırıların bölgesel ve küresel etkileri de toplantıda ele alındı. Müşahede edilen kontrolsüz tırmanma ve yayılma emareleri karşısında taraflara itidal ve ateşkes çağrısında bulunuldu.
Son olarak Yemen’de[15] son dönemde tırmanan gerilimin başta komşu ülkeler[16] olmak üzere bölgede güvenlik risklerini artırdığı vurgulandı. Küresel istikrar bakımından da önem arz eden sükûnetin ivedilikle sağlanması gerektiğinin altı çizildi.
Kaynaklar: Vikipedi, Millî Güvenlik Kurulu bildiri metni, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından kamuoyuna sunulmuştur. Bildiri, CGTN Türk, Anadolu Ajansı, Karar ve Akşam gibi ulusal basın kuruluşları tarafından da eş zamanlı olarak haberleştirilmiştir.
1:Recep Tayyip Erdoğan (d. 26 Şubat 1954, Beyoğlu, İstanbul), Türk siyasetçi, Türkiye Cumhuriyeti'nin 12. ve şu anki cumhurbaşkanı ve Adalet ve Kalkınma Partisi'nin genel başkanıdır. 1994-1998 yılları arasında İstanbul Büyükşehir Belediye başkanı ve 2003-2014 yılları arasında Türkiye başbakanı olarak görev yapmıştır.
2:Millî Güvenlik Kurulu (MGK), 1933-1949 yılları arasında Yüksek Müdafaa Meclisi Umumî Kâtipliği, 1949-1962 yılları arasında Millî Savunma Yüksek Kurulu ve Genel Sekreterliği, 1961 Anayasası'na göre Millî Güvenlik Kurulu ve Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği isimleri ile faaliyet göstermiştir. 1982 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 118. maddesiyle bugünkü halini almıştır.
3:Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı ya da İletişim Başkanlığı, cumhurbaşkanlığına bağlı olarak devletin her türlü iletişim, basın, yayın ve bilgi alışverişi faaliyetini denetleyen ve idare eden kurumdur. 24 Temmuz 2018 tarihinde kuruldu ve Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü'nün yerini aldı.
4:PKK (Türkçe telaffuz: /peːkaːkaː/ veya /peːkeːkeː/) veya tam adıyla Partiya Karkerên Kurdistanê (Türkçe: Kürdistan İşçi Partisi), Türkiye'nin doğu ve güneydoğusu, Irak'ın kuzeyi, Suriye'nin kuzeydoğusu ve İran'ın kuzeybatısını kapsayan bölgede özyönetim kurmayı amaçlayan ve bu amaçla söz konusu topraklara sahip olabilmek için askerî hedeflere, köy korucularına ve sivillere karşı saldırılar düzenleyen yasa dışı ayrılıkçı bir silahlı örgüttür
5:Fethullahçılar, 1960'ların sonunda İzmir'de ortaya çıkan, Said Nursi temelli öğretiye dayalı İslâmi bir cemaat ve istihbarat örgütüdür. Örgütün kurucusu Fethullah Gülen'dir. Özünde ve hedefinde laiklik karşıtı ve şeriatçı bir yapıya, dışa dönük ise ılımlı ve zararsız görünüme sahip olan Fethullahçılar, dini faaliyetlerinin yanı sıra; Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin anayasal kurumlarında meşru ve gayrimeşru yollarla hakimiyet sağlayarak, Türkiye Cumhuriyeti'nin yönetimini kendi ideolojisine göre dizayn etmeyi hedeflemektedir.
6:Irak ve Şam İslâm Devleti (kısaca IŞİD; Arapça: الدولة الاسلامية في العراق والشام, ed-Devletü'l-İslâmiyye fi'l-Irak ve'ş-Şam) veya 2014'ten beri kullandığı resmî isimle İslâm Devleti (kısaca İD; Arapça: الدولة الإسلامية ed-Devletü'l-İslâmiyye), ağırlıklı olarak Afrika'da, ayrıca Irak ve Suriye'de de etkinlik gösteren, bu bölgede hilâfet devleti kurmak amacıyla güvenlik güçlerine ve sivillere karşı eylemler yapan yasa dışı, silahlı ve ele geçirdiği topraklardaki meşruluğu hiçbir ülke tarafından devlet olarak tanınmayan Selefi cihatçı örgüttür.
7:Hakan Fidan (d. 17 Temmuz 1968; Ankara), Türk asker, akademisyen, bürokrat, diplomat ve 2023'ten beri mevcut Türkiye dışişleri bakanıdır. Göreve gelmeden önce, 2010 ile 2023 yılları arasında Millî İstihbarat Teşkilatı (MİT) başkanlığı görevinde bulunan Fidan, İsmet İnönü'nün ardından 101 yıl sonra Dışişleri Bakanlığı koltuğuna geçen ikinci asker kökenli kişi oldu.
8:Suriye, resmî adıyla Suriye Arap Cumhuriyeti, Doğu Akdeniz ve Levant'ta yer alan bir Batı Asya ülkesidir. Batıda Akdeniz, kuzeyde Türkiye, doğu ve güneydoğuda Irak, güneyde Ürdün ve güneybatıda İsrail ve Lübnan ile sınırlanan ve 14 vilayetten oluşan üniter bir cumhuriyettir. Şam, Suriye'nin başkenti ve en büyük şehridir. Suriye, 24,8 milyonluk nüfusuyla dünyanın en kalabalık 57. ve Arap dünyasının ise en kalabalık 8. ülkesidir.
9:Irak (Arapça: العراق, romanize: el-'Irāk; Kürtçe: عێراق, romanize: Êraq), resmî adıyla Irak Cumhuriyeti (Arapça: جمهورية العـراق, romanize: el-Cumhūrīyyetü'l-'Irākīyye; Kürtçe: كۆماريى عێراق, romanize: Komarî Êraq), Batı Asya'da yer alan bir ülkedir. Güneyde Suudi Arabistan, kuzeyde Türkiye, doğuda İran, güneydoğuda Basra Körfezi ve Kuveyt, güneybatıda Ürdün ve batıda Suriye ile komşudur. Irak, 438.317 km2 (169.235 mil2) bir alanı kapsamaktadır ve yüzölçümü bakımından dünyanın 58. büyük ülkesi olup, 46 milyonu aşkın nüfusuyla en kalabalık 31. ülke konumundadır.
10:Amerika Birleşik Devletleri (ABD), daha yaygın kullanılan adıyla Amerika veya Birleşik Devletler, Kuzey Amerika kıtasında Kanada ve Meksika arasında bulunan bir ülkedir. 50 eyaletin birleşiminden meydana gelen federal anayasal bir cumhuriyet ile yönetilir. Bir federal bölgeye sahiptir ve 9,8 milyon km2 (3,8 milyon sq mi) yüz ölçümü ile dünyanın karasal alan bakımından dördüncü, toplam alan bakımındansa üçüncü en büyük ülkesi ve 334 milyonu aşan nüfusu ile de en kalabalık üçüncü ülkesidir.
11:İsrail (İbranice: יִשְׂרָאֵל; Arapça: إِسْرَائِيل), resmî adıyla İsrail Devleti (İbranice: מְדִינַת יִשְׂרָאֵל, Medinat Yisra'elⓘ), Ortadoğu'da Akdeniz'in güneydoğu kıyısında ve Kızıldeniz'in kuzey kıyısında yer alan ülkedir. 14 Mayıs 1948'de, David-Ben Gurion öncülüğünde Tel-Aviv'de toplanan Yahudi Millî Konseyi kuruluşunu ilan etmiştir.
12:İran (Farsça: ایران), resmî adıyla İran İslâm Cumhuriyeti (Farsça: جمهوری اسلامی ایران), Batı Asya'da yer alan bir ülkedir. Kuzeybatıda Türkiye ve batıda Irak, kuzeyde Azerbaycan, Ermenistan, Hazar Denizi ve Türkmenistan, doğuda Afganistan, güneydoğuda Pakistan, güneyde Umman Körfezi ve Basra Körfezi ile komşudur. İran, 1.648.195 km2 (636.372 mil2) alanda yaklaşık 92 milyonluk çok etnikli nüfusuyla hem coğrafi büyüklük hem de nüfus bakımından dünyada 17. sırada yer almaktadır. Asya'nın en büyük altıncı ülkesidir ve dünyanın en dağlık ülkelerinden biridir.
13:Gazze (Arapça: غزة, [ˈɣazːa]; İbranice: עזה Azza, [ˈʕaza]), Filistin'in güneybatısında bulunan, Gazze Şeridi'nin en büyük şehri. Akdeniz sahilinden 4 km içeride kurulmuş olan Gazze'nin nüfusu yaklaşık 650.000'dir. Gazze'deki insan yerleşim tarihi bu şehri dünyadaki en eski şehirlerden biri yapacak şekilde 5 bin yıla ulaşmaktadır.
14:Lübnan (Arapça: لُبْنَان, romanize: lubnān), resmî adıyla Lübnan Cumhuriyeti (Arapça: الجمهورية اللبنانية, el-Cumhûriyyetü'l-Lübnâniyye), Batı Asya'da Doğu Akdeniz kıyısında bir Arap ve Orta Doğu ülkesidir. Kuzey ve doğuda Suriye, güneyde İsrail, batıda Akdeniz ile çevrili olan ülkenin ayrıca Kıbrıs ile deniz sınırı bulunmaktadır.
15:Yemen (Arapça: اليَمَن, romanize: el-Yemen), resmî adıyla Yemen Cumhuriyeti (Arapça: الجمهورية اليمنية, romanize: el-Cumhuriyyetü'l-Yemeniyye), Orta Doğu'da yer alan bir ülke. Kuzeyinde Suudi Arabistan, kuzeydoğusunda Umman ile komşudur. Batısını Eritre ve Cibuti, güneybatısını Somali çevreler. Yemen; 555.000 km2 yüz ölçümüne sahiptir ve 1.200 km uzunluğunda sahil şeridiyle Arap Yarımadası'nın güney ucunda yer almaktadır.
16:Yemen'in komşu ülkeleri: Suudi Arabistan (kuzey) ve Umman (doğu).
