Yemen hükümetinin para birimini istikrara kavuşturma adımları, yerel riyalin değer kazanmasını sağlasa da ülke genelinde ciddi bir nakit likidite krizine yol açtı. Aden, Taiz ve Mukalla gibi şehirlerde vatandaşlar paralarına erişemezken, döviz büroları işlem limitlerini düşürdü, kara piyasa büyüdü ve günlük hayat durma noktasına geldi.
Yemen’de hükümetin döviz bürolarına getirdiği kısıtlamalar ve para transferlerini kontrol altına alan düzenlemeler, yerel para birimi riyalin değer kaybını durdurarak istikrar sağlamıştır. Ancak bu adımlar, piyasada dolaşımdaki nakit miktarını aşırı derecede azaltmış, bankalar ve döviz büroları üzerinden yapılan işlemleri neredeyse imkânsız hale getirmiştir. Nisan 2026 itibarıyla özellikle Aden, Taiz ve Mukalla gibi şehirlerde vatandaşlar, ellerindeki Suudi riyali veya ABD dolarını yerel riyale çevirmek için döviz bürosundan döviz bürosuna dolaşmakta, ancak çoğu yerde günlük işlem limiti 50 riyal gibi sembolik seviyelere düşürülmüştür. Bir esnafın “Bir döviz bürosundan diğerine gidiyorum, ama 50 riyalden fazlasını çevirmiyorlar” sözleriyle dile getirdiği bu durum, işletmelerin durma noktasına gelmesine ve insanların tasarruflarına erişememesine yol açmaktadır. Nakit sıkıntısı nedeniyle birçok kişi kara piyasaya yönelmiş, burada döviz işlemleri daha düşük kurdan yapılmaktadır. Kamu çalışanlarının maaşları küçük banknotlarla ödenirken, insanlar paralarını taşımak için çanta kullanmak zorunda kalmakta, bazı tüccarlar düşük değerli banknotları kabul etmemektedir. Sağlık hizmetlerinde de sorun yaşanmakta, bazı hastalar yerel para olmadığı için tedaviye erişememektedir. Kırsal bölgelerde internet erişiminin sınırlı olması alternatif çözümleri de zorlaştırmaktadır. Bağlantıları olan kişiler ise bankalar ve döviz büroları üzerinden nakde daha kolay ulaşabilmektedir.
ARKA PLAN
Yemen, 2014 yılından bu yana devam eden iç savaş nedeniyle birleşmiş bir para politikası uygulayamamaktadır. Ülkede iki farklı yönetim bölgesi bulunmakta olup, uluslararası alanda tanınan Yemen hükümeti Aden merkezli çalışırken, kuzeyde Husiler kontrolü elinde tutmaktadır. Merkez bankasının 2016 yılında Aden’e taşınmasından bu yana, para birimi sürekli değer kaybetmiş, enflasyon astronomik seviyelere ulaşmıştır. Hükümetin son dönemde döviz bürolarına yönelik kısıtlamaları ve transfer kontrolleri, kısa vadede riyali istikrara kavuşturmuş olsa da, piyasadaki nakit miktarını felç eden bir likidite krizine neden olmuştur. Uzmanlar, bu durumu “sıkı para politikasının istenmeyen bir yan etkisi” olarak değerlendirmektedir. Yemen’de halihazırda nüfusun büyük çoğunluğu insani yardıma bağımlı durumdayken, nakit krizi temel mal ve hizmetlere erişimi daha da zorlaştırmaktadır.
Kaynaklar: Sputnik Türkiye, Yerel basın kuruluşları, Saha görüşmeleri, Ekonomik analiz, Uluslararası haber ajansları: Reuters, Associated Press – Yemen’de nakit krizi başlıklı güncel haberler