ERDOĞAN ABD ZİYARETİ ÖNCESİNDE İRAN BAĞLANTILI KURULUŞLARA PEŞ PEŞE KARARLAR: GOLDEN GLOBAL TMSF’YE DEVREDİLDİ, MAHAN AİR UÇUŞLARI DURDURULDU, BANK MELLAT’IN İZNİ KALDIRILDI.
AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu genel görüşmelerine katılmak üzere 20-23 Eylül tarihlerinde ABD’yi ziyaret edecek. Ziyaretin hemen öncesinde hükûmetin İran bağlantılı kuruluşlara yönelik aldığı kararlar dikkat çekti: Golden Global Yatırım Bankası’ndaki ortaklık hakları TMSF’ye devredildi, Mahan Air’in İstanbul ve Ankara uçuşları durduruldu, Bank Mellat’ın bankacılık faaliyet izni kaldırıldı.
ANKARA – AKP’li[1] Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan[2], New York’ta[3] düzenlenecek Birleşmiş Milletler[4] 81. Genel Kurulu genel görüşmelerine katılmak üzere 20-23 Eylül 2026 tarihlerinde Amerika Birleşik Devletleri’ni[5] ziyaret edecek. İletişim Başkanı Burhanettin Duran[6], sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada ziyaretin detaylarını paylaştı.
Erdoğan 22 Eylül’de BM Genel Kurulu’na Hitap Edecek
Duran, açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan, New York’ta düzenlenecek Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu genel görüşmelerine katılmak üzere 20-23 Eylül 2026 tarihlerinde Amerika Birleşik Devletleri’ni ziyaret edeceklerdir. Sayın Cumhurbaşkanımız, ‘Güveni yeniden inşa etmek, dönüşümü yönetmek: Herkes için sonuç üreten bir Birleşmiş Milletler’ temasıyla düzenlenecek 81. Genel Kurul genel görüşmelerinin ilk günü olan 22 Eylül günü hitaplarını gerçekleştireceklerdir. Cumhurbaşkanımız, ziyaret kapsamında BM Genel Sekreteri’nin yanı sıra, çeşitli ülkelerin devlet ve hükûmet başkanlarıyla ikili görüşmeler yapacaktır. Sayın Cumhurbaşkanımız ayrıca ABD’de mukim vatandaş temsilcileri, Türk-Amerikan iş çevreleri ve düşünce kuruluşu temsilcilerinin katıldığı çeşitli programları teşrif etmeleri de öngörülmektedir.”
Golden Global İçin TMSF Adımı
ABD ziyaretinin hemen öncesinde hükûmetin İran’a dair aldığı yeni yaptırımlar dikkat çekici. Geçtiğimiz günlerde BDDK, Golden Global Yatırım Bankası’ndaki yüzde 99,98’lik paya ilişkin temettü dışındaki ortaklık haklarının TMSF tarafından kullanılmasına karar vermişti. ABD Hazine Bakanlığı, daha önce bankanın İran Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü adına on milyonlarca dolarlık işlemi kolaylaştırdığını ve İran’a uluslararası para transferinde kullanılabilecek bankacılık erişimi sağladığını ileri sürmüştü.
Golden Global Yatırım Bankası ise ABD’nin iddialarını reddederek, yaptırım kararında adı geçen kişi ve kuruluşların müşterisi olmadığını ve bu taraflarla işlem gerçekleştirmediğini açıklamıştı. Bankanın TMSF’ye devir süreci Erdoğan’ın ABD ziyaretinin hemen öncesinde gerçekleşti.
Mahan Air’in Türkiye Uçuşları Durduruluyor
Türkiye’nin İran’a yönelik peş peşe aldığı kararlardan biri de İranlı Mahan Air’in İstanbul ve Ankara uçuşlarının 21 Eylül’den itibaren durdurulması oldu. Bu karar, Erdoğan’ın ABD ziyaretinden bir gün öncesine denk geliyor.
Bank Mellat’ın Faaliyet İzni Kaldırıldı
1982’den beri Türkiye’de faaliyet gösteren İran devletine ait Bank Mellat’ın da bankacılık faaliyet izni ziyaret öncesinde BDDK tarafından kaldırıldı. İstanbul’un yanı sıra Ankara ve İzmir’de de şubeleri bulunan banka, özellikle Türkiye ile İran arasındaki ticari işlemlere aracılık ediyordu. Bankanın 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 2,08 milyar TL aktif büyüklüğü, 1,01 milyar TL mevduatı ve 980 milyon TL özkaynağı bulunuyordu.
Arka Plan: ABD-İran Gerilimi ve Türkiye’nin Konumu
ABD’nin İran’a yönelik yaptırım ve baskı politikalarının arttığı bir dönemde, Türkiye’nin İran bağlantılı finans kuruluşları ve uçuşlara ilişkin peş peşe aldığı kararların Erdoğan’ın ABD ziyareti öncesine denk gelmesi dikkat çekti. Golden Global Yatırım Bankası’nın TMSF’ye devri, Mahan Air uçuşlarının durdurulması ve Bank Mellat’ın faaliyet izninin kaldırılması, Türkiye’nin İran’a yönelik finansal ve ulaşım bağlantılarını kısıtlamaya yönelik adımlar olarak yorumlanıyor.
Bu kararların, Erdoğan’ın ABD ziyareti öncesinde Washington’a yönelik bir jest olarak mı alındığı, yoksa Türkiye’nin kendi güvenlik ve finansal istikrar kaygılarından mı kaynaklandığı konusunda farklı değerlendirmeler bulunuyor. ABD yönetiminin İran’a yönelik yaptırımlarının Türkiye’deki finans kuruluşları üzerindeki etkileri, önümüzdeki günlerde Erdoğan’ın ABD temaslarında ele alınması beklenen konular arasında yer alıyor.
Kaynaklar: İletişim Başkanlığı açıklaması, BDDK kararı, TMSF açıklaması, ABD Hazine Bakanlığı açıklaması, Golden Global Yatırım Bankası açıklaması, Reuters, Bloomberg, Anadolu Ajansı, NTV, Sözcü, Cumhuriyet, Dünya Gazetesi, Ekonomi Gazetesi, Vikipedi.