YAŞ SEBZE VE MEYVE PİYASASINA “FAHİŞ FİYAT” OPERASYONU: 41 ŞİRKET YÖNETİCİSİ HAKKINDA GÖZALTI KARARI
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yaş sebze ve meyve piyasasında fiyat manipülasyonu iddiasıyla yürüttüğü soruşturma kapsamında, 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildi. İçişleri Bakanı Akın Gürlek, “tarladan markete fiyat yolculuğunun” mercek altına alındığını ve sahte müstahsil makbuzlarıyla haksız kazanç sağlandığının tespit edildiğini açıkladı.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen “yaş sebze/meyve piyasasındaki fahiş fiyat uygulamasına” yönelik soruşturma kapsamında geniş çaplı bir operasyon düzenlendi. İçişleri Bakanı Akın Gürlek[1], sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla operasyonun ayrıntılarını kamuoyuna duyurdu.
Gürlek, soruşturma kapsamında Ticaret Bakanlığı’ndan Hal Kayıt Sistemi, Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan ise Çiftçi Kayıt Sistemi verilerinin temin edildiğini, Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı tarafından da kapsamlı bir rapor hazırlandığını belirtti. Yaklaşık 1.029 çiftçinin beyanına başvurularak ürünlerin üreticiden hangi bedelle çıktığı ve tedarikçilere hangi koşullarda ulaştığının incelendiğini aktardı.
Yapılan incelemelerde, hallerin büyük tedarikçileri konumundaki bazı firmaların piyasadaki hâkimiyetlerini kullanarak ürün arzını gerçekte olduğundan düşük, maliyetleri ise yüksek gösterdikleri öne sürüldü. Söz konusu firmaların sahte müstahsil makbuzları[2] düzenleyerek gerçeğe aykırı maliyet oluşturdukları ve bu yöntemlerle yaş sebze ve meyve piyasasında fiyatları yukarı yönlü manipüle[3] ederek haksız kazanç sağladıkları yönünde tespitlere ulaşıldığı aktarıldı.
Bu kapsamda; fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu’na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları yönünden yürütülen soruşturmada, 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 şüpheli yöneticisi hakkında gözaltı[4] kararı verildi. İstanbul merkezli soruşturma kapsamında 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamette eş zamanlı arama başlatıldı.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’ndan yapılan yazılı açıklamada ise soruşturmanın detaylarına ilişkin şu bilgiler verildi: “Yaş Sebze ve Meyve sektöründe faaliyet gösteren tedarikçi konumundaki mükelleflerin, çiftçilerden satın aldıkları yaş sebze ve meyve ürünlerini gerçek alış fiyatından fazla gösterecek şekilde sahte müstahsil makbuzu düzenleyerek, piyasadaki hakim konumlarını kullanarak ürün arzını olduğundan az göstererek, maliyetleri olduğundan yüksek göstererek veya tedarik zincirinin gereksiz uzatılması gibi yöntemlerle yukarı yönlü fiyat manipülasyonu yapmak suretiyle fahiş fiyat uygulamasına sebebiyet verdiklerinin tespit edildiği” belirtildi.
İçişleri Bakanı Gürlek, açıklamasında soruşturmayı yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ile operasyona katılan İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerine teşekkür etti. Gürlek, “Tarladan sofraya uzanan zincirin hiçbir aşamasının üreticimizin emeği ve vatandaşımızın bütçesi üzerinden haksız kazanç kapısına dönüştürülmesine müsaade edilmeyecektir” ifadelerini kullandı.
Arka Plan
Yaş sebze ve meyve fiyatlarındaki artış, uzun süredir kamuoyunun gündeminde yer alıyordu. Özellikle üreticiden çıkan fiyatlar ile market raflarındaki fiyatlar arasındaki büyük fark, “fahiş fiyat” tartışmalarını beraberinde getirmişti. Soruşturma, bu farkın nedenlerini ve tedarik zincirindeki olası usulsüzlükleri ortaya çıkarmayı amaçlıyor.
Soruşturmanın; fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu’na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları yönünden yürütüldüğü bildirildi. Rekabet Kurulu, Ticaret Bakanlığı ve beş ayrı Büyükşehir’in (İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin, Antalya) Hal Müdürlüklerine yazılan müzekkereler neticesinde şüphelilerin işlem hacimlerini içeren raporların soruşturma dosyasına eklendiği kaydedildi.
Kaynaklar: Cumhuriyet, Türk Dil Kurumu, Vikipedi