HİZBULLAH’IN MEDRESE ÇALIŞTAYI DİYANET ÇATISI ALTINDA TOPLANDI: HAMAS VE İHVAN’DAN ÜST DÜZEY KATILIM
Hizbullah terör örgütünün medrese yapılanması İttihadululema (Alimler ve Medreseler Birliği), 2015’ten bu yana gelenek haline dönüştürdüğü “Alimler Buluşması” çalıştaylarının 11’incisini Diyarbakır’da topladı. Cumhuriyet’in deşifre ettiği bilgilere göre çalıştay, Diyanet’e bağlı Diyarbakır Selahaddin Eyyubi Camisi ve Külliyesi’nde düzenlendi ve Diyanet İşleri Başkanlığı Müşaviri Doç. Dr. Burhan İşliyen konuşmacı olarak yer aldı. Çalıştaya HAMAS Genel Sekreteri Münir Said, İhvan ideologlarından Dr. Muhammed es-Sağir, Taliban’ın ulema yapılanmasından Abdullah Muttaki ve Hizbuttahrir yetkilisi Dr. Abdurrahim Şen gibi isimler katıldı. Çalıştay bugün açıklanacak bildirge ile son bulacak.
11 Ekim 2026, Diyarbakır – Hizbullah terör örgütünün medrese yapılanması İttihadululema (Alimler ve Medreseler Birliği)[1], 2015’ten bu yana gelenek haline dönüştürdüğü “Alimler Buluşması” çalıştaylarının 11’incisini dün Diyarbakır’da[2] topladı. Cumhuriyet Gazetesi[3], Hizbullah’ın toplantısına katılan isimleri ve Diyanet’in çalıştaya verdiği desteği deşifre etti.
Diyanet’ten Hizbullah’a Tam Destek
Cumhuriyet’in kamuoyuna aktardığı bilgilere göre çalıştay, Diyanet’e bağlı Diyarbakır Selahaddin Eyyubi Camisi ve Külliyesi’nde[4] düzenlendi. Diyanet İşleri Başkanlığı Müşaviri Doç. Dr. Burhan İşliyen[5], çalıştayda konuşmacı olarak yer aldı.
Gazete ayrıca çalıştaya İlahiyat Akreditasyon Ajansı (İAA)[6] Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Halis Aydemir[7], HÜDA PAR[8] Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu[9] ve Yargıtay’ca[10] terör örgütü sayılan Hizbuttahrir’in[11] yetkililerinden Dr. Abdurrahim Şen’in konuşmacı olarak katıldığını ortaya koydu.
10 Farklı Ülkeden Katılım
Bu isimlerin yanı sıra çalıştaya 10 farklı ülkeden ismin de katıldığı Cumhuriyet tarafından yazıldı. Bu kapsamda; Suriye’de BAAS rejimine karşı 2012’de kurulan Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu’nun (SMDK) kurucu başkanı Muaz el-Hatib ile Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Fetva Kurulu Başkanı Dr. Ahmed Şafii ile IKBY İhvan-ı Müslimin (Müslüman Kardeşler) ekolünün temsilcilerinden Prof. Dr. Ahmed Pencwini, Taliban’ın “ulema” yapılanmasında çeşitli görevler alan Abdullah Muttaki ve HAMAS’a[12] danışmanlık eden Filistin Alimler Birliği Başkanı Dr. Nevvaf Tekruri katılımcılar arasında yerini aldı.
İhvan’ın İdeologlarından Sağir Çalıştayda
Çalıştayın ilk gününde ise yine dikkat çeken isimlerin konuşma yaptığı saptandı. Bu kapsamda; Mısır merkezli İhvan-ı Müslimin’den (Müslüman Kardeşler) Dr. Muhammed es-Sağir, çalıştayın açılışında konuştu. Sağir, İhvan’ın siyasi uzantısı Hürriyet ve Adalet Partisi lideri Muhammed Mursi’nin hükümetinde görev almış ve milletvekilliği yapmıştı. 2013’teki darbenin ardından İhvan yasaklanınca ülkesini terk eden Sağir, halihazırda İhvan’ın ideolojik liderlerinden Yusuf el-Karadavi tarafından kurulan ve İhvan ekolünü sürdüren Dünya Müslüman Alimler Birliği’nde mütevelli heyeti üyesi olarak görevini sürdürüyor.
HAMAS’tan Üst Düzey Katılım
Sağir’in yanı sıra toplantıya Filistin’den[13] cihatçı paramiliter örgüt HAMAS’ın genel sekreteri Münir Said’in de katıldığı görüldü. Said, HAMAS’ın uluslararası ilişkilerinde, özellikle Türkiye ve Arap dünyasındaki sivil toplum kuruluşları ve siyasi partilerle olan diplomatik ilişkilerinde etkin bir rol oynuyor.
Çalıştayın Arka Planı
İttihadululema’nın başkanlığını Hizbullahçı Enver Kılıçarslan[14] yapıyor. Kılıçarslan’ın 1988-89’da Hizbullah’ın kurucu elebaşısı Hüseyin Velioğlu’nun yönergesiyle eşi Cahide Kılıçarslan ile İran’ın[15] Kum[16] kentinde “Hizbullah’ın İran sorumlusu” olarak görev aldığı biliniyor. Cahide Kılıçarslan ise 2000’de emniyet sorgusunda eşinin “İran’da dinî ve askerî eğitim aldığı ve Hizbullah ile rejim arasında bağ kurduğunu” belirtmişti.
Diyanet yetkililerinin Hizbullah bağlantılı yapılanmalarla ilişkisi yeni değil. Şubat 2026’da Diyanet Akademisi Başkanlığı Diyarbakır Dinî Yüksek İhtisas Merkezi Müdürü Dr. Bahadır Opus, İttihadululema’yı ziyaret etmişti. Opus, başkan yardımcısı Mehmet Deniz ile birlikte İttihadululema’nın genel başkan yardımcısı Abdulkudüs Yalçın’ın başkanlık ettiği heyetle görüşmüştü.
Aralık 2024’te ise Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş[17], Hizbullah yöneticileri tarafından kurulan İttihadululema’nın organizatörlüğünü yaptığı “Uluslararası Ümmetin Hatipleri ve Aksa Muhafızları Konferansı”na katılmıştı. Kurucuları arasında Emniyet Müdürü Gaffar Okkan[18] cinayetinden ve Hizbullah örgütünün kurucu liderliğinden yargılanan isimlerin bulunduğu birliğin etkinliğine Erbaş’ın katılması tepki çekmişti.
Çalıştayın Sonu
Çalıştay bugün açıklanacak bildirge ile son bulacak. İttihadululema Genel Başkan Yardımcısı Beşir Şimşek, programda “Davet faaliyetlerinde kullanılan dil ve üslup, toplumsal sorumluluklar ve kardeşlik hukuku”, “Gençlerin bireyselleşme ve yalnızlaşma eğilimleri, evlilik ve aile yapısında yaşanan sorunlar”, “Medrese merkezli çalışmalar ve Gazze’deki[19] mücâdelenin küresel yansımaları” ile “Dijital bağımlılık, çocuk eğitimi ve değerlerin yeni nesillere aktarılması” konularının ele alınacağını belirtti.
Kaynaklar: Bu haberin hazırlanmasında şu kaynaklardan derlenen bilgiler kullanılmıştır: Vikipedi, Cumhuriyet Gazetesi’nin çalıştay konuşmacı listesine ilişkin haberi (10-11 Ekim 2026), İttihadululema’nın 11. Alimler Buluşması program duyurusu, HÜDA PAR resmî açıklaması, Hawzah News Agency’nin program duyurusu, İlke Haber Ajansı’nın 11. Alimler Buluşması haberi, Haberler.com’un açılış haberi, Diyarbakır Dinî Yüksek İhtisas Merkezi Müdürü Dr. Bahadır Opus’un İttihadululema ziyaretine ilişkin haberler (Şubat 2026), Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş’ın İttihadululema etkinliğine katılımına ilişkin Gazete Pencere haberi (Aralık 2024) ve Tigris Haber’in çalıştay duyurusu.
1:İttihadululema (resmî adıyla Âlimler ve Medreseler Birliği), Diyarbakır merkezli, ağırlıklı olarak Kürt bölgelerinde faaliyet gösteren bir dinî-medrese yapılanmasıdır.
2:Diyarbakır, Türkiye'nin bir ilidir. Merkezi Diyarbakır olan ilin yüzölçümü 15.101 km2dir. Adıyaman, Batman, Bingöl, Elazığ, Mardin, Muş, Malatya ve Şanlıurfa illeri ile komşudur. 17 ilçeye sahiptir. Diyarbakır'ın plaka kodu 21'dir.
3:Cumhuriyet, Türkiye'de yayımlanan günlük bir gazetedir. 7 Mayıs 1924 tarihinde kurulan gazete, 30 Temmuz-5 Ağustos 2018 tarihleri arasındaki 37.412 adet tirajı ile 24. sırada yer almaktadır
4:Selahaddin Eyyubi Camii, Türkiye'nin Diyarbakır şehrinde yer alan bir camidir. Diyarbakırlı iş insanı İhsan Arslan'ın yaptırdığı Selahaddin Eyyubi Camii'nin inşaatı 2017'de başladı. 14 Nisan 2023'te cami ibadete açıldı. Mezopotamya, Selçuklu ve Osmanlı mimarisi örnek alınarak yapılan caminin başlangıçtaki projesini Uğur Kınık çizdi.
5:Doç. Dr. Burhan İşliyen, 1969 Erzincan doğumlu bir ilahiyat akademisyeni ve Diyanet İşleri Başkanlığı bürokratıdır. 2018-2025 yılları arasında Diyanet İşleri Başkan Yardımcılığı yapmış, Ekim 2025 itibarıyla bu görevi devrederek Diyanet İşleri Başkanlığı Müşaviri olarak atanmıştır.
6:İlahiyat Akreditasyon Ajansı (İAA), Türkiye'de ilahiyat ve İslâmi ilimler alanındaki lisans ve lisansüstü programların kalitesini değerlendirmek ve akredite etmek üzere kurulmuş, kâr amacı gütmeyen bir sivil toplum kuruluşudur.
7:Prof. Dr. Halis Aydemir, kariyerine elektrik mühendisi olarak başlayıp hadis alanında profesörlüğe uzanan sıra dışı bir akademik geçmişe sahip. Şu anda Din İşleri Yüksek Kurulu Üyesi ve İlahiyat Akreditasyon Ajansı (İAA) Yönetim Kurulu Başkanı olarak görev yapıyor.
8:Hür Dava Partisi, 19 Aralık 2012 tarihinde kurulan ve Türkiye'de faaliyet gösteren bir siyasi partidir. Parti tüzüğüne göre resmî kısaltması "HÜDA PAR" şeklindedir. Simgesi, açık vaziyette bir kitap ve arkasından doğmakta olan güneştir. TBMM'de 4 milletvekili ile temsil edilmektedir. Genel başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu'dur.
9:Zekeriya Yapıcıoğlu (d. 1966; Batman), Kürt asıllı Türk avukat ve siyasetçidir. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezuniyetini takiben, 2012 yılında kadar avukatlık yaptı. 2012 yılında Hür Dava Partisi'nin kurucuları arasında yer aldı. 2013-2015 ve 2016-2018 yılları arasında bu partinin genel başkanlığını üstlendi. 2021 ve 2024 yılında tekrar genel başkan seçildi.
10:Yargıtay ya da nihai temyiz mahkemesi olarak da bilinen yüksek mahkeme, mahkemeler hiyerarşisi içindeki en yüksek mahkemedir. Genel olarak, bir yüksek mahkemenin kararları bir ülkedeki diğer tüm mahkemeler için bağlayıcıdır ve başka herhangi bir mahkeme tarafından daha fazla incelemeye tabi değildir.
11:Hizb ut-Tahrir (Arapça: حزب التحرير, Türkçe: Kurtuluş Partisi), "İslâm halifeliği" kurarak bütün Müslümanları tek devlet çatısı altında birleştirmeyi ve şeriatı küresel ölçekte uygulamayı amaçlayan uluslararası bir pan-İslâmcı ve köktendinci siyasi örgüttür. 1953'te Filistinli İslâm alimi Muhammed Takiyyuddin en-Nebhani tarafından Kudüs'te kuruldu.
12:Hamas (Arapça: حماس) veya resmî adıyla İslâmi Direniş Hareketi (حركة المقاومة الاسلامية Harakat al-Muqawama al-İslamiya), Filistin Ulusal Yönetimi'nde seçimle belirlenmiş Filistin Parlamentosunda çoğunluğu elinde tutan Filistinli paramiliter örgüt ve Sünni İslâmcı ve militarist siyasi parti. 1987 yılında, İsrail'e karşı Birinci İntifada'nın patlak vermesinin ardından Filistinli imam ve aktivist Ahmed Yasin tarafından kuruldu.
13:Filistin, resmî adıyla Filistin Devleti (Arapça: دولة فلسطين, romanize: Devlet-ü Filestîn), Orta Doğu'da ve Batı Asya'da, Akdeniz kıyısındaki tarihî Kenan Bölgesi'nde bulunan ve Batı Şeria (İsrail-Ürdün sınırında) ile Gazze Şeridi'nde (İsrail-Mısır sınırında) belirtilen bölgelerde de facto olarak hüküm süren bir Arap devletidir. Devletin başkenti her ne kadar Doğu Kudüs olarak belirlense de Kudüs tamamen İsrail'in kontrolünde olduğu için başkenti Ramallah'ta yani Batı Şeria'da bulunmaktadır.
14:Enver Kılıçarslan, Hizbullah'ın eski İran sorumlusu olarak bilinen ve bugün Hizbullah'ın medrese yapılanması olan "Alimler ve Medreseler Birliği"nin (İttihad'ul Ulema) başkanlığını yürüten tartışmalı bir isimdir.
15:İran (Farsça: ایران), resmî adıyla İran İslâm Cumhuriyeti (Farsça: جمهوری اسلامی ایران), Batı Asya'da yer alan bir ülkedir. Kuzeybatıda Türkiye ve batıda Irak, kuzeyde Azerbaycan, Ermenistan, Hazar Denizi ve Türkmenistan, doğuda Afganistan, güneydoğuda Pakistan, güneyde Umman Körfezi ve Basra Körfezi ile komşudur. İran, 1.648.195 km2 (636.372 mil2) alanda yaklaşık 92 milyonluk çok etnikli nüfusuyla hem coğrafi büyüklük hem de nüfus bakımından dünyada 17. sırada yer almaktadır. Asya'nın en büyük altıncı ülkesidir ve dünyanın en dağlık ülkelerinden biridir.
16:Kum (Farsça: قم, Qum), İran'da Kum Eyaleti'nin yönetim ve İsnâaşeriyye mezhebinin eğitim merkezi konumunda olan şehirdir. Kum; dünyada İran İslâm Devrimi'nin temellerinin atıldığı ve başladığı kent olarak ünlenmiştir ve Mollalar Şehri veya Ayetullahlar Kenti olarak da bilinir. Şiîlerce kutsal sayılan ve İsnâaşeriyye mezhebinin On İki İmam'ın sekizincisi İmâm Ali er-Rızâ'nın kız kardeşine ait Fatıma bint Musa el-Kâzım türbesi de bu kenttedir.
17:Ali Erbaş (d. 10 Eylül 1961, Ordu), Türk akademisyen ve ilahiyatçı. 2017-2025 yılları arasında Diyanet İşleri Başkanı olarak görev yaptı. Erbaş başkanlığı boyunca çeşitli konularda kamuoyunda tartışmalara neden olan açıklamaları ve uygulamaları nedeniyle eleştirildi. ASAL araştırma tarafından yapılan Ağustos 2024'teki "kurumlara güven kamuoyu yoklamasında" Diyanet İşleri Başkanlığı'na güven %2'ye geriledi.
18:Ali Gaffar Okkan (24 Şubat 1952; Hendek, Sakarya - 24 Ocak 2001; Diyarbakır), faili hâlen meçhul olan bir suikast sonucu öldürülmüş eski Diyarbakır emniyet müdürüdür. Diyarbakır halkı tarafından "Gaffar Baba" olarak bilinir ve hatırlanır. Sakarya'nın Hendek ilçesinde doğan Gaffar Okkan, 1973'te Polis Akademisinden mezun olup İzmir'de bir süre komiser yardımcılığı ve komiserlik rütbeleriyle görev yaptıktan sonra sırasıyla Şanlıurfa ve Eskişehir il emniyet müdürlüklerinde hizmet verdi.
19:Gazze (Arapça: غزة, [ˈɣazːa]; İbranice: עזה Azza, [ˈʕaza]), Filistin'in güneybatısında bulunan, Gazze Şeridi'nin en büyük şehri. Akdeniz sahilinden 4 km içeride kurulmuş olan Gazze'nin nüfusu yaklaşık 650.000'dir. Gazze'deki insan yerleşim tarihi bu şehri dünyadaki en eski şehirlerden biri yapacak şekilde 5 bin yıla ulaşmaktadır.
