İsrail’in İspanya’yı Gazze ateşkesini denetleyen Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi’nden (CMCC) çıkarma kararı ve Başbakan Binyamin Netanyahu’nun tehditleri, İspanyol hükümetinde sert yankı buldu. Başbakan Yardımcısı Yolanda Diaz, “Evet, savaş suçlularına ve soykırımcılara karşı tam düşmanlık içindeyiz” açıklamasını yaparken, Bakan Sira Rego İsrail’i “soykırımcı ve suçlu bir rejim” olarak nitelendirdi.
10 Nisan 2026, Madrid – İspanya ile İsrail arasındaki diplomatik gerilim, Tel Aviv yönetiminin Madrid’i Gazze’deki ateşkesi denetleyen uluslararası mekanizmadan çıkarma kararıyla yeni bir boyuta taşındı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İspanya’yı “İsrail’e karşı diplomatik savaş yürütmekle” suçlayarak, ülkenin Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi’nden (CMCC) çıkarıldığını duyurdu. Netanyahu, “İsrail Devleti’ne saldıranlar, terör rejimlerine karşı çıkanlar yerine, bölgenin geleceğinde bizim ortağımız olmayacak” ifadelerini kullandı.
Netanyahu ayrıca Madrid yönetimine açık bir uyarıda bulunarak, “Bu ikiyüzlülüğe ve düşmanlığa tahammül etmeyeceğim. Bize karşı diplomatik savaş yürüten hiçbir ülkenin bunun bedelini anında ödemeden bunu yapmasına izin vermeyeceğim” dedi.
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar da yaptığı açıklamada, “Sanchez hükümetinin İsrail karşıtı önyargısı o derece açıktır ki, Başkan Trump’ın barış planının ve CMCC’nin uygulanmasında yapıcı bir aktör olma kapasitesini tamamen kaybetmiştir” değerlendirmesinde bulundu.
Madrid’den Sert Tepki: “Soykırımcı Rejimsiniz”
İsrail’in suçlamalarına ve aldığı karara karşılık İspanya hükümetinden üst düzey yetkililer sert açıklamalarla yanıt verdi. Başbakan Yardımcısı ve Çalışma Bakanı Yolanda Diaz, sosyal medya platformu üzerinden yaptığı paylaşımda, “Evet, savaş suçlularına ve soykırımcılara karşı tam düşmanlık içindeyiz” ifadesini kullandı.
Gençlik ve Çocukluk Bakanı Sira Rego ise daha sert bir dille İsrail yönetimini hedef alarak, “Sizi karalamıyoruz, sizi tanımlıyoruz: Siz, soykırımcı ve suçlu bir rejimsiniz ve hepiniz Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin önüne çıkacaksınız” paylaşımında bulundu. Rego ayrıca, İsrail’deki yetkililerin uluslararası hukuk önünde hesap vereceğini vurguladı.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez de konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği ülkelerine İsrail ile işbirliği anlaşmalarını askıya alma çağrısında bulunarak, “Avrupa, uluslararası insancıl hukukun açık ihlalleri karşısında tutarlı hareket etmelidir” ifadelerini kullandı.
Kararın Arka Planı: CMCC ve Görevleri
Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi (CMCC), ABD Başkanı Donald Trump’ın girişimiyle, İsrail ile Hamas arasında 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının denetlenmesi amacıyla kurulmuştu. Merkez, İsrail’in güneyindeki Kiryat Gat’ta bulunan bir askeri üste konuşlanmış olup, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından izlenmektedir.
20’den fazla ülkenin temsilcisini bünyesinde barındıran bu yapının temel görevleri arasında Gazze’ye insani yardım girişinin koordinasyonu, bölgenin istikrarına yönelik çalışmalar ve ateşkes anlaşmasının uygulanmasının denetlenmesi yer almaktadır. Fransa, İngiltere ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkeler de bu mekanizmada yer almaktadır.
Krizin Kronolojisi: Nasıl Geldi?
İspanya ile İsrail arasındaki diplomatik gerilim, İspanya’nın Mayıs 2024’te Filistin Devleti’ni resmen tanıma kararıyla başlamıştı. İspanya Başbakanı Sanchez’in, İsrail’in Gazze’deki eylemlerini “soykırım” olarak nitelendirmesi ve İsrail’e yönelik dokuz maddelik yaptırım paketi açıklaması (silah ambargosu dahil) ilişkileri daha da germişti.
Gerilim, İsrail’in Mayıs 2024’te Madrid Büyükelçisi’ni geri çağırmasıyla tırmanırken, İspanya da Eylül 2025’te Tel Aviv Büyükelçisi’ni geri çekerek karşılık vermişti. Halihazırda iki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler maslahatgüzar seviyesinde yürütülmektedir.
Son olarak, İspanya’nın ABD ile İran arasında sağlanan geçici ateşkesin ardından Tahran Büyükelçiliği’ni derhal açma kararı, İsrail tarafından sert bir dille eleştirilmiş ve krizin bugünkü boyuta ulaşmasına zemin hazırlamıştı.
ARKA PLAN
İspanya ile İsrail arasındaki diplomatik gerilim, İspanya’nın Mayıs 2024’te Filistin Devleti’ni tanımasıyla başlamıştır. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, İsrail’in Gazze’deki eylemlerini “soykırım” olarak nitelendirerek uluslararası alanda İsrail politikalarına en sert karşı çıkan Avrupalı liderlerden biri olmuştur. İki ülke karşılıklı olarak büyükelçilerini geri çekmiş ve diplomatik temsil düzeyi maslahatgüzar seviyesine düşmüştür.
Kriz, İspanya’nın ABD ile İran arasında sağlanan geçici ateşkesin ardından Tahran Büyükelçiliği’ni derhal açma kararıyla yeniden alevlenmiştir. İsrail, bu adımı İran rejimine destek olarak yorumlamış ve İspanya’yı “diplomatik savaş” yürütmekle suçlamıştır.
Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi (CMCC), Ekim 2025’te ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından, İsrail ile Hamas arasındaki ateşkes anlaşmasını denetlemek üzere kurulmuş, 20’den fazla ülkenin katılımıyla faaliyet gösteren uluslararası bir mekanizmadır. Merkezin temel görevleri arasında Gazze’ye insani yardım girişini koordine etmek, bölgenin istikrarına yönelik çalışmalar yapmak ve ateşkesin uygulanmasını denetlemek yer almaktadır. İsrail’in İspanya’yı bu mekanizmadan çıkarma kararı, iki ülke arasındaki ilişkilerde yeni bir kırılma noktası oluşturmuştur.
Kaynaklar: ABC (İspanya), Anadolu Ajansı, Swissinfo, TRT Haber, Diken, Sputnik Türkiye