İran’ın yeni dini lideri Ayetullah Mücteba Hamaney’in, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail tarafından başlatılan savaşın ilk gününde düzenlenen hava saldırısında ağır yaralandığı ve halen iyileşme sürecinde olduğu öne sürüldü. Reuters’a konuşan ve liderin yakın çevresinde olduğu belirtilen üç kaynak, Hamaney’in yüzünde ciddi deformasyon oluştuğunu ve bacaklarından birini ya da her ikisini kaybetmiş olabileceğini aktardı. Saldırıda, selefi babası Ali Hamaney başta olmak üzere liderin eşi ve yakınları da hayatını kaybetti.
56 yaşındaki Mücteba Hamaney’in sağlık durumuna rağmen zihinsel olarak aktif olduğu ve devlet yönetiminde rol almaya devam ettiği ifade edildi. Kaynaklara göre Hamaney, üst düzey yetkililerle sesli konferans yoluyla toplantılar yapıyor ve savaş ile ABD ile yürütülen müzakereler dahil olmak üzere kritik karar süreçlerine katılıyor.
Liderin nerede olduğu ve sağlık durumuna ilişkin belirsizlik sürerken, 8 Mart’ta göreve gelmesinden bu yana kendisine ait herhangi bir fotoğraf, video ya da ses kaydı paylaşılmadı. İran resmi makamları, Hamaney’in durumu hakkında henüz kapsamlı bir açıklama yapmış değil. Ancak devlet televizyonu, onu savaşta ağır yaralananları tanımlamak için kullanılan Farsça bir terim olan “Janbaz” olarak tanımladı.
Arka Plan ve Tepkiler
Saldırıda sadece yeni lider değil, ailesi de büyük kayıplar verdi. Aynı saldırıda babası ve önceki lider Ali Hamaney hayatını kaybederken, Mücteba Hamaney’in eşi, kayınbiraderi ve baldızı da yaşamını yitirdi.
ABD’li yetkililer de daha önce Hamaney’in durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulunmuştu. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth daha önce yaptığı açıklamada Hamaney’in “yaralandığını ve muhtemelen yüzünün ciddi şekilde zarar gördüğünü” belirtmişti. ABD istihbaratına yakın bir kaynak ise Hamaney’in bir bacağını kaybetmiş olabileceğini öne sürdü.
Liderin kamuoyunda görünmemesi İran’da sosyal medyada da tartışma konusu oldu. “Mücteba nerede?” başlıklı paylaşımlar ve komplo teorileri yaygınlaşırken, bazı hükümet yanlıları ise güvenlik gerekçesiyle liderin kamuoyundan uzak tutulmasının, özellikle de devam eden “baş kesme” operasyonları tehdidi altında normal olduğunu savunuyor.
Bu belirsizlik ortamında, İranlı kaynaklar savaş sürecinde stratejik kararların büyük ölçüde Devrim Muhafızları’nın etkisi altında alındığını belirtiyor. Hamaney’in bu yapı ile yakın ilişkileri bulunsa da, yönetimde nihai ağırlığın kimde olduğu sorusu gündemdeki yerini koruyor. Orta Doğu Enstitüsü uzmanları, deneyimsiz yeni liderin babasının mutlak otoritesine sahip olmasının zor olduğunu, Devrim Muhafızları’nın fiili yönetimde daha baskın hale geldiğini belirtiyor.
Kaynaklara göre, Hamaney’in önümüzdeki 1-2 ay içinde kamuoyuna görüntü vermesi mümkün olabilir. Ancak bunun, hem sağlık durumu hem de güvenlik koşullarına bağlı olduğu vurgulanıyor.
Kaynaklar: Cumhuriyet, Reuters